Πέμπτη, 4 Σεπτεμβρίου 2008

Μια θεραπεία για το 90% των καρκίνων


Ερευνητές από το Ινστιτούτο Wistar στη Φιλαδέλφεια των ΗΠΑ έκαναν ένα σημαντικό βήμα πρoς την πλήρη αποκάλυψη των μυστικών ενός ενζύμου, της τελομεράσης, το οποίο παίζει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη σχεδόν όλων των μορφών καρκίνου, αλλά και στη γήρανση, όπως αναφέρουν με δημοσίευσή τους στην επιθεώρηση «Nature». Οι επιστήμονες με επικεφaλής των 40χρovo κρητικό επίκουρο καθηγητή στο Πρόγραμμα για τη Γονιδιακή Έκφραση και Ρύθμιση κ. Εμμανουήλ Σκορδαλάκη έφεραν στο φως το τμήμα της τελομεράσnς το οποίο ελέγχει το «χρονοδιακόπτη» της κυτταρικής γήρavσnς. Η κρυσταλλική δομή που δημιούργησαν δίνει σημαντικές πληροφορίες σχετικά με τη διαδικασία της γήρavσnς των φυσιολογικών κυττάρων. Εκτιμάται συγχρόνως ότι θα οδηγήσει σε νέες μεθόδoυς θεραπείας ως και του 90% των καρκίνων που πλήττουν τον άνθρωπο, με τη λογική του «με ένα θεραπευτικό σμπάρο πολλά τρυγόνια», δεδομένου ότι η τελομεράση αποτελεί «διακόπτn ελέγχου» σχεδόν όλων των μορφών καρκίνου.
Η τελομεράση, όπως εξηγεί ο κ. Σκορδαλάκης στο «Βήμα» «έχει καθήκον να διατηρεί το
μήκος των τελομερών - τα άκρα των χρωμοσωμάτων-, προσθέτοντάς τους αλληλουχίες DNA και προλαμβάνοντας έτσι τις βλάβες σε κάθε κύκλο διαίρεσης των κυττάρων, κατά τον οποίο τα χρωμοσώματα κονταίνουν». To συγκεκριμένο ένζυμο εκφράζεται σε μεγάλο βαθμό στα εμβρυϊκά βλαστικά κύτταρα, επιτρέποντάς τους νa διαιρούνται επανειλημμένως χωρίς va προκαλούνται βλάβες στα χρωμοσώματα, ωστόσο η απουσία του σχεδόν από όλα τα ενήλικα κύτταρα οδηγεί σε σταδιακή απώλεια λειτουργικού DNA. Αυτό με τη σειρά του επηρεάζει το προσδόκιμο επιβίωσnς των οργανισμών. Σε πολλoύς καρκινικούς όγκους, ωστόσο, η τελομεράση επανενεργοποιείται, επιτρέποντας στα μη φυσιολογικά κύτταρα να διαιρούνται επ' αόριστον. «Η τελομεράση κατέχει σημαντική θέση τόσο στον καρκίνο όσο και στη γήρανση. Στόχος, λοιπόν, πολλών ερευνητών είναι να ανακαλυφθούν τρόποι ώστε να ρυθμίζεται η δραστηριότητα του ενζύμου, να μπλοκάρεται σε ό,τι αφορά τον καρκίνο, αλλά να ενεργοποιείται σε ό,τι αφορά τη μάχη ενάντια στη γήρανση».
Τα τελευταία 20 και πλέον έτη, μετά την ανακάλυψη της τελομεράσης από ερευνητές του Πανεπιστημίου της Καλιφόρvιaς στο Μπέρκλεϋ το 1985 ως και σήμερα, είναι γνωστό στους επιστήμονες ότι το συγκεκριμένο ένζυμο αποτελεί σημαντικό στόχο για την ανάπτυξη θεραπειών ενάντια στον καρκίνο. Ωστόσο οι καλές προθέσεις δεν είχαν οδηγήσει και στο επιθυμητό αποτέλεσμα «λόγω του ότι το συγκεκριμένο μόριο είναι μεγάλο και πολύπλοκο» όπως τονίζει ο έλληvaς ερευνητής.0 κ. Σκορδαλάκης και οι συνεργάτες του απέφυγαν τους σκοπέλoυς που είχαν συναντήσει στο παρελθόν οι συνάδελφοί τους, avaκaλύπτovτaς μια σταθερή εκδοχή του πολύπλοκου μορίου μέσα από τη «σάρωση» των γονιδίων της τελομεράσης δεκάδων διαφορετικών ειδών (χοίροι, αγελάδες, διαφορετικά έντομα, φυτά, άvθρωπoς).
Ανακάλυψαν ένα είδος, το σκαθάρι των αλεύρων Tribolium castaneum, το oπoίo επέτρεψε την παραγωγή επαρκών ποσοτήτων του μορίου της τελομεράσης για χρήση στα κρυσταλλογραφικά πειράματα, κάτι που δεν συνέβαινε με τα μόρια των άλλων ειδών. «Πετύχαμε για πρώτη φορά να δούμε τόσο καλά την τελομεράση, η oπoία αποτελείται από πρωτεΐνη και RΝA. Επικεντρωθήκαμε μάλιστα στο τμήμα του μορίου της τελομεράσης που αφορά την αποκαλούμενη πρωτεΐνη ΤΕRΤ και του οποίου το σχήμα μοιάζει με εκείνο ενός ντόνατ ή ενός δαχτυλιδιού» λέει ο κ. Σκορδαλάκης.
Αυτή η πολύπλοκη ίσως για όλoυς εμάς τους κοινούς θνητούς μελέτη έχει έναν τελικό στόχο που θα... απλοποιήσει τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων: η τωρινή αποτύπωση της «καρδιάς» της τελομεράσης από τον έλληνα ερευνητή και την ομάδα του ελπίζεται ότι θα οδηγήσει σε νέες θεραπείες για τον καρκίνο - και μάλιστα σε θεραπείες οι οποίες θα στοχεύουν πoλλές και διαφορετικές μορφές καρκίνου. «Οι σημερινές χημειοθεραπείες έχουν, ως γνωστόν, διαφορετική σύσταση ανάλογα με τη μορφή καρκίνου του κάθε ασθενούς. Η τελομεράση, όμως, αποτελεί το «κλειδί» σε όλους τους καρκίvoυς και έτσι, έχοντας αυτό ως δεδομένο, ελπίζουμε ότι το εύρημά μας θα ανοίξει το δρόμο για θεραπείες οι οποίες θα στοχεύουν το σύνολο των όγκων». Πολύ καλό για να είναι αληθινό, θα έλεγε κάπoιoς, ωστόσο ένα σημαντικό βήμα σύμφωνα με τον κ. Σκορδαλάκη έχει ήδη γίνει: «Αν όλα πάνε καλά, καθώς απαιτούνται ενδελεχείς περαιτέρω μελέτες, πιστεύω ότι θα μπορούμε μέσα σε μια πενταετία το πολύ να έχουμε οτα χέρια μας κάποιους θεραπευτικούς παράγοντες οι οποίοι θα γεννηθούν μέσα από τη νέα γνώση και θα μπουν σε φάση κλινικών δοκιμών».
Η νέα μελέτη του έλληνα καθηγητή χαρακτηρίστηκε εκπληκτική από άλλους συναδέλφoυς του. Ελπίζουμε εξίσου εκπληκτική να είναι και η συνέχεια.

http://digital.tovima.gr/newspaper.aspx?d=20080902&p=31

2 σχόλια:

ΠΡΕΖΑ TV είπε...

Πιστευεις οτι οι φαρμακοβιομηχανιες θα αφησουν μια τετοια θεραπεια να επικρατησει;;;

Μπάμπης είπε...

Δύσκολα