Τετάρτη 27 Απριλίου 2011

Κρασί και μπίρα: η παρέα του καλοφαγά


Το κρασί
Το κρασί είναι αλκοολούχο ποτό που παρασκευάζεται από τη ζύμωση του χυμού των σταφυλιών η άλλων φρούτων, τα οποία δίνουν στο κρασί την ανάλογη ονομασία του. Συνήθως, η χημική σύσταση του κρασιού είναι περίπου 11% αλκοόλ, 87,8% νερό, 1% οξέα και 0,2% τανίνες. Το κρασί δεν είναι μόνο ένα πολύ δημοφιλές ποτό που συνοδεύει ένα μεγάλο φάσμα μεσογειακών και ευρωπαϊκών γεύσεων, είναι επίσης σημαντικό γεωργικό προϊόν, αναλόγως του κλίματος και του εδάφους κάθε τόπου. Επιπλέον, είναι επιστημονικά τεκμηριωμένο ότι η τακτική κατανάλωση κρασιού, 1-2 ποτηράκια ημερησίως, προστατεύει τον ανθρώπινο οργανισμό από τη στεφανιαία νόσο και μειώνει το άγχος. Επίσης, η χρήση του από πολλούς πολιτισμούς σε θρησκευτικές τελετές, όπως και το εκτεταμένο εμπόριο του κρασιού, το καθιστούν προϊόν ιστορικής σπουδαιότητας.
Η παραγωγή του κρασιού περιλαμβάνει συγκεκριμένα βήματα επεξεργασίας. Αρχικά, τα σταφύλια ωριμάζουν στον αμπελώνα μέχρι να πετύχουν τπ σωστή περιεκτικότητα ζάχαρης και το σωστό επίπεδο οξύτητας. Ακολουθεί η διαλογή των καρπών, ο τρύγος και η αλκοολική ζύμωση με επιλεγμένα βακτηρίδια γαλακτικού οξέως και ζύμες κρασιού, για να εξασφαλιστεί η πλήρης ζύμωση χωρίς απώλεια ποιότητας της γεύσης ή του αρώματος του κρασιού. Σε συνδυασμό με τις φυσικές ζυμώσεις, τη θερμοκρασία, το ρΗ και άλλες πηγές ενέργειας, οι οινοπαραγωγοί παράγουν κρασιά με πλούσιο άρωμα και γεύση. Στη συνέχεια γίνεται η δεύτερη ζύμωση, από τα βακτηρίδια του γαλακτικού οξέως (μηλονικογαλακτική ζύμωση), που μετατρέπουν το μηλικό οξύ σε γαλακτικό και οε διοξείδιο του άνθρακα, δραστηριότητα απαραίτητη για την ελάττωση της οξύτητας του κρασιού. Η ζύμωση αυτή μεταβάλλει και τη φρουτώδη γεύση του κρασιού, διότι προκαλεί σύνθετες αρωματικές ενώσεις. Το τελικό στάδιο είναι η λεύκανση του κρασιού και η αποθήκευσή του, για να ωριμάσει και να βελτιωθεί η ποιότητά του.
Οι κύριες κατηγορίες κρασιών περιλαμβάνουν το αφρώδη κρασιά (π.χ σαμπάνια), τα αρωματικά (π.χ σανγκριά), τα φρουτώδη (π.χ μηλίτης) και τα ενισχυμένα κρασιά ή επιδόρπιους οίνους, με οινόπνευμα πάνω από 14% (π.χ. μαυροδάφνη). Τα κόκκινα κρασιά, συνήθως ξηρά, συνοδεύουν το κυρίως πιάτο, όπως το κόκκινο κρέας και τα ζυμαρικά. Τα ροζέ κρασιά ταιριάζουν σχεδόν με όλα τα φαγητά, όπως σαλάτες, θαλασσινά ή χοιρινό κρέας. Τα λευκά κρασιά, πολύ ξηρά έως πολύ γλυκά, σερβίρονται κρύα, με λευκό κρέας, πουλερικά και θαλασσινό.
Η ελληνική παραγωγή κρασιού ξεκινά σχεδόν 6 000 χρόνια πριν! Αρχαιολογικά ευρήματα, νεολιθικά, μινωικά και μυκηναϊκά, μαρτυρούν την παραγωγή κρασιού τουλάχιστον από το 4000 π.Χ. Τις πρώτες αναφορές στο Διόνυσο, θεό της γονιμότητας και του κρασιού, τις βρίσκουμε στα ποιήματα του Ομήρου και του Ησιόδου, με περιγραφές από τη χρήση του κρασιού σε θρησκευτικές γιορτές έως και τον τρύγο των σταφυλιών Από τότε μέχρι σήμερα, οι Έλληνες δεν έπαψαν να παράγουν και να αγαπούν το καλό κρασί, σημείο του πολιτισμού τους ανά τους αιώνες και του μεσογειακού τους ταμπεραμέντου!

Η μπίρα
Η μπίρα είναι ένα πολύ κοινό αλκοολούχο ποτό, αλλά και ένα από τα αρχαιότερα στον κόσμο. Τα κύρια συστατικά της είναι το νερό, η βύνη. η μαγιά και ο λυκίσκος, ενώ κατά την παραγωγή της μπορούν να προστεθούν κι άλλα δημητριακά (π.χ. σιτάρι, βρώμη, ζάχαρη, φρούτα και μπαχαρικά), που προσδιορίζουν το είδος και την ονομασία της.
Το πότε ακριβώς ξεκίνησε η παραγωγή μπίρας δεν μπορεί να προσδιοριστεί. Τα παλαιότερα ευρήματα χρονολογούνται περίπου 10.000 χρόνια πριν! Οι Σουμέριοι και οι Βαβυλώνιοι θεωρούνται οι πρώτοι πολιτισμένοι λαοί που παρήγαγαν την μπίρα. Οι Έλληνες έμαθαν να παράγουν μπίρα πιθανότατα οπό τους Αιγυπτίους. Ο Ιπποκράτης χρησιμοποιούσε τη μπίρα ως φάρμακο κατά του πυρετού, που ευνοούσε και την απομάκρυνση των τοξινών. Από τότε έως σήμερα, η βιομηχανία παραγωγής μπίρας έχει αναπτυχθεί πολύ, ενώ πολλές επιστημονικές έρευνες έχουν αποδείξει τη θρεπτική της αξία.
Επιπλέον, η ήπια κατανάλωση μπίρας, 1-2 ποτήρια του 0,25 λίτρου ημερησίως, οε συνδυασμό με σωστή διατροφή, μειώνει τον κίνδυνο πολλών ασθενειών, όπως και το άγχος.
Η διαδικασία παραγωγής της μπίρας περιλαμβάνει ορισμένα βασικά στάδια. Το πρώτο είναι η επεξεργασία των δημητριακών, για να επιτευχθεί η βυνοποίηση και νά διαχωριστεί το ζυθογλεύκος (μούστος). Ακολουθεί ο βρασμός του ζυθογλεύκους με νερό, λυκίσκο και αρωματικά βότανα, για να εξουδετερωθούν τα βακτηρίδια και να απελευθερωθούν τα συστατικά του λυκίσκου. Στη συνέχεια προστίθεται η μαγιά και ακολουθεί η ζύμωση. Κατά τη ζύμωση παράγονται αιθυλική αλκοόλη και διοξείδιο του άνθρακα (ανθρακικό), που χρησιμοποιείται για να δώσει στην μπίρα τον ανάλογο αφρό. Μετά τη ζύμωση αφαιρείται το μεγαλύτερο μέρος της μαγιάς, ακόλουθη η μεταζύμωση οε ειδικές δεξαμενές, το φιλτράρισμα, η παστερίωση και η εμφιάλωση της παραγόμενης μπίρας.
Ανάλογα με τη ζύμωση, παράγονται οι 2 βασικές κατηγορίες μπίρας: η λάγκερ (lager) και η άλε (ale), οι οποίες περιλαμβάνουν πολλά διαφορετικά είδη μπίρας, με χιλιάδες παραλλαγές. Η κατηγορία "λάγκερ" περιλαμβάνει 4 βασικά είδη μπύρας: την αμερικανική ξανθή, την πίλσνερ, την ελαφριά λάγκερ και τη σκούρα λάγκερ. Η κατηγορία "άλε" περιλαμβάνει την καστανή άλε, την στάουτ και την πόρτερ. Κάθε μπίρα σερβίρεται στο κατάλληλο ποτήρι (καθαρό-στεγνό), για να δημιουργηθεί ο σωστός αφρός, ενώ η ιδανική θερμοκρασία σερβιρίσματος ποικίλλει από 4,5-13ο C.
Για το σωστό συνδυασμό μπίρας και φαγητού, υπάρχουν 5 "κανόνες" που πρέπει κανείς να λαμβάνει υπ' όψιν, τις συμπληρωματικές γεύσεις (πχ. τα σκληρά τυριά με μια πόρτερ), την αντίθεση στη γεύση (πχ. ψαρικά με μια ελαφριά λάγκερ) και την εξισορρόπηση των γεύσεων (π.χ. πικάντικα φαγητά με μια ελαφριά πίλσνερ). Όπως και να συνδυάζεται, η μπίρα ήταν πάντα το ποτό που έφερνε τους ανθρώπους κοντά, ανεξαρτήτως των παραδόσεων του κάθε τόπου. Έτσι και οι Έλληνες αγάπησαν την μπίρα, την παράγουν έως σήμερα και την απολαμβάνουν, μαζί με ποικιλίες μπιρομεζέδων, καλή παρέα και το ανεξάντλητο μεράκι τους για τη ζωή!



Κυριακή 17 Απριλίου 2011

Καλό ταξίδι Νίκο Παπάζογλου, σε ευχαριστούμε για όσα μας πρόσφερες


Τα μισά από τα καλύτερα τραγούδια που ακούσαμε τα τελευταία είκοσι χρόνια ήταν δικά του. Σε κάθε συναυλία του γίνονταν το αδιαχώρητο. Δημιούργησε «σχολή» με το ύφος του, τη γνωστή σχολή της Θεσσαλονίκης. Μιλάμε για τον τύπο με το κόκκινο μαντήλι, τον «ινδιάνο» της ελληνικής μουσικής, Νίκο Παπάζογλου.
Ήρεμος, στοχαστικός, ολιγαρκής, λιτός, ανοιχτόμυαλος, ευαίσθητος άνθρωπος που είχε επιλέξει να ζει όπως ακριβώς ήθελε: στους δικούς του ρυθμούς. Εξαιρετικά βαθιά φωνή, γνώριμη για το λυγμό της, χαρακτηριστική για το χρώμα της. Όλα αυτά τα στοιχεία μαζί, δημιούργησαν μια μοναδικά ερωτική σχέση με το κοινό του. Κι έκαναν αυτό το κοινό να αγαπήσει τραγουδοποιούς που εκείνος ανακάλυψε κι ανέδειξε.
Κάθε καλοκαιρινή του εξόρμηση στην Ελλάδα αποτελούσε προσωπική του επιλογή, βάσει διαφόρων κριτηρίων, εκτός των οικονομικών. Αν και θεωρούνταν από τους καλύτερα αμειβόμενους καλλιτέχνες συναυλιών, επειδή δεν υπήρχαν μεσάζοντες στη διοργάνωσή τους. Χρόνια τώρα διοργάνωνε και πραγματοποιούσε μόνος του τις συναυλίες του με τη Λοξή Φάλαγγα (οι μουσικοί του) στα πιο απίθανα μέρη της Ελλάδας. Θυμηθείτε τα live στο ηφαίστειο της Νισύρου ή στο αρχαίο θέατρο της Θάσου.
Γέννημα - θρέμμα της Θεσσαλονίκης, ο Νίκος Παπάζογλου ασχολήθηκε με τη μουσική μέσα από γκρουπς την περίοδο 1965 - 1970. Για ένα μικρό χρονικό διάστημα, μετακομίζει στο Aachen της Δυτικής Γερμανίας (τότε, το 1972) με το συγκρότημά του «ΖΗΛΩΤΗΣ», προκειμένου να επιτύχουν κάτι σε σχέση με τη διεθνή αγορά. Έφτιαξαν έξι τραγούδια που ηχογραφήθηκαν στο Μιλάνο, τα οποία σήμερα υπάρχουν μόνο σε συλλογές κάποιων φίλων. Γυρίζει στην Ελλάδα, όπου σιγά - σιγά αρχίζει να καλλιεργεί όσα έχει στο μυαλό του. «Κάναμε γλέντια στο σπίτι μου, όπου το μπουζούκι ξαναζωντάνευε όχι σαν παρεξηγημένο όργανο. Φαινόταν πως έπαιρνα το δρόμο μου, αυτόν που μ’ έφερε μέχρι εδώ»
Το 1977 ο Νίκος Παπάζογλου κατέβηκε στην Αθήνα, για τις ανάγκες της παράστασης «Αχαρνής» του Διονύση Σαββόπουλου, όπου έπαιζε και τραγουδούσε. Συμμετέχει φυσικά και στο δίσκο που κυκλοφόρησε στη συνέχεια.
Ένα χρόνο μετά ο δίσκος «Η Εκδίκηση Της Γυφτιάς» «σκάει» σαν βόμβα στα θεμέλια του μουσικού «καθωσπρεπισμού» της εποχής από τη μια, και του λαϊκισμού από την άλλη. Ξυδάκης, Ρασούλης και Παπάζογλου σε μια δουλειά που έγινε στο νεοσύστατο -περίφημο σήμερα- στούντιο «Αγροτικόν» του Νίκου και σημάδεψε για πάντα το ελληνικό τραγούδι.
Αρχικά αντιμετωπίζεται με καχυποψία από τους «ειδικούς», με αρνητικά σχόλια ή και με απορία. «Τι είναι αυτό το πράγμα; έλεγαν. Λαϊκό με επίφαση και στυλ ροκ;»
Η ομάδα όμως ήταν αποφασισμένη. «Χτυπούν» για δεύτερη φορά το 1979 και απαντούν στις δήθεν απόψεις με τα «Δήθεν». Η απήχηση του κόσμου είναι πια δεδομένη. Κάποιο βράδυ, ενώ οδηγεί με τη μηχανή του, τον πλησιάζει ένα ζευγάρι πάνω σε μηχανή επίσης και του προτείνουν να κάνει μια συναυλία στο αμφιθέατρο της Νομικής. Δέχεται, αλλά πρέπει να σχηματίσει ορχήστρα. Παίρνει τον Γιώργο Σιδέρη μπουζούκι, γιατρό από την Αθήνα που ήξερε τα κομμάτια και τους υπόλοιπους από το φοιτητικό όμιλο θεάτρου - κινηματογράφου του πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Η συναυλία είχε μεγάλη επιτυχία κι ο Νίκος αποφασίζει πως, παρά τις δυσκολίες, αξίζει τον κόπο να ασχοληθεί με τη μουσική. Φτιάχνει το σχήμα του, με μπουζούκι τον Ισίδωρο Παπαδάμου (πρώην «Χειμερινό Κολυμβητή») κι αρχίζουν να παίζουν όπου τους καλούν.
Στην Αθήνα έπαιξαν μόνο για σαράντα μέρες τα Χριστούγεννα του 1983, στο ΖΟΟΜ, ως «ΤΑΧΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ». Δεν πήγαν καλά οι εμφανίσεις, κι αναγκάστηκε να βάλει κι από τη τσέπη του χρήματα για να πληρωθούν οι μουσικοί που είχαν αφήσει στο μεταξύ τα μεροκάματά τους στη Θεσσαλονίκη για να έρθουν μαζί του. Έκτοτε δεν ξανάπαιξε στην Αθήνα για μεγάλα διαστήματα, εκτός από τα γνωστά live του.
Άρχισε να στήνει λοιπόν ο ίδιος τις περιοδείες του από την επόμενη κιόλας χρονιά. Μέχρι σήμερα έτσι λειτουργεί. Μάλιστα σε περιπτώσεις που οι εισπράξεις ξεπερνούν το ποσό που έχει συμφωνηθεί, τότε το πλεονάζον ποσό μοιράζεται και χρησιμοποιείται από όλους για βιβλία σε βιβλιοθήκες συλλόγων ή παρόμοιες πρωτοβουλίες.
Ο Νίκος Παπάζογλου συμμετέχει στη «Ρεζέρβα» του Σαββόπουλου, στο δίσκο «Χειμερινοί Κολυμβητές» του γνωστού σχήματος και το 1984 κάνει τον πρώτο ουσιαστικά προσωπικό του δίσκο «Χαράτσι» σε ένα ύφος «μικτό και μόνιμο».
Η «Ταχεία θεσσαλονίκης» διαλύεται και δημιουργεί μια ορχήστρα από ερασιτέχνες μουσικούς και από κάποιους φίλους παλιούς επαγγελματίες μουσικούς. Είναι η «Λοξή Φάλαγγα» που κάθε χρόνο όλο κι αλλάζει λίγο τη σύνθεσή της γιατί ο Παπάζογλου προτιμά την ερασιτεχνική ειλικρίνεια από την επαγγελματική δεξιοτεχνία και τις ασφαλείς εκ των προτέρων ενορχηστρώσεις. Το 1986 κυκλοφορεί το «Μέσω νεφών» και παράλληλα συμμετέχει στο «Πότε Βούδας, Πότε Κούδας» των Ρασούλη - Βαγιόπουλου και στο «Ζήτω Το Ελληνικό Τραγούδι» του Σαββόπουλου. Το 1988 έρχεται η συνεργασία με το Μάνο Χατζιδάκι στην μπουάτ «Σείριος» και βεβαίως στο δίσκο «Στο Σείριο υπάρχουν παιδιά».
Το ιδιόμορφο ύφος του, όχι μόνο δεν επηρεάζει, αλλά βοηθά στο να ξεχωρίσει και να χαρακτηρισθεί «η ελπίδα του νέου ελληνικού τραγουδιού».
Ο τύπος που δεν βγάζει από πάνω του τα τζην και το κόκκινο μαντήλι, είναι αυτός που καταφέρνει να γεμίζει γήπεδα και υπαίθρια θέατρα και να ξεσηκώσει τον κόσμο με ένα του μόνο χτύπημα στο ντέφι. Σε τέτοια ατμόσφαιρα βγαίνουν το 1990 τα «Σύνεργα» και βέβαια η ζωντανή ηχογράφηση «Επιτόπιος ηχογράφησις στο θέατρο Λυκαβηττού» το ‘91, ένας χώρος που πλέον είναι συνδεδεμένος με τις εμφανίσεις του στο τέλος κάθε καλοκαιριού.
Η λεγόμενη «σχολή Θεσσαλονίκης» είναι ουσιαστικά η «σχολή Παπάζογλου». Εκείνος άνοιξε το δρόμο, για να ακολουθήσουν όλοι οι υπόλοιποι. Κανείς δεν ξέρει τι μέλλον θα είχαν ο Σωκράτης Μάλαμας, ο Ορφέας Περίδης, ο Θανάσης Παπακωνσταντίνου, οι Μικρές Περιπλανήσεις, η Μελίνα Κανά και τόσοι άλλοι, αν δεν τολμούσε πρώτος ο Παπάζογλου.
Και η αλήθεια είναι πως ο χαμένος θα ήταν το ελληνικό τραγούδι και κατ’ επέκταση όλοι εμείς. Όλοι αυτοί κι άλλοι τόσοι πέρασαν από το «Αγροτικόν», ενορχήστρωσαν και ηχογράφησαν τα τραγούδια τους.
«Η δική μου πείρα -έλεγε ο Νίκος- λειτουργεί σαν μια μορφή διακριτικής καθοδήγησης. Ακούω κομμάτια και λέω δεν πρέπει να πάνε χαμένα. Πρέπει να ξεφορτωθείς το πρώτο σου υλικό για να πας παρακάτω. Αλλιώς θα στριφογυρνάς στα ίδια που θα σε βαραίνουν αφόρητα. Αν ο Σωκράτης Μάλαμας ήταν φορτωμένος με τις πρώτες του μπαλάντες τι θα γινόταν; Κάναμε τους δύο πρώτους του δίσκους και μετά πήρε φόρα ο Σωκράτης και κάνει αυτά τα εξαιρετικά τραγούδια».
Σε πολλές δουλειές, η παραγωγή είναι εξ’ ολοκλήρου δική του, με την ετικέτα «Στρόγγυλοι Δίσκοι». Αλήθεια τι όνομα είναι αυτό;
«Όταν οι Γάλλοι κινδύνευαν να χάσουν το Βιετνάμ, λίγο πριν το Ντιεν Μπιεν Φου και την τελική πτώση, πρότειναν ένα σχέδιο που σαν το είδε ο Χο Τσι Μινχ -ήταν και ποιητής ο άνθρωπος- αναρωτήθηκε: «αυτό είναι κάτι τετράγωνο ή στρογγυλό;» Δηλαδή είναι κάτι που έχει πραγματικό αντίκρισμα ή είναι γιαλαντζί ντολμάς; Το στρόγγυλο είναι αυτό που έχει πραγματικό αντίκρισμα κι από εκεί εμπνεύστηκα την ετικέτα Στρόγγυλοι Δίσκοι.»
Χρηματοδοτεί μέχρι δύο δίσκους το χρόνο «ανθρώπων που έχουν τις προδιαγραφές και ταλαιπωρούνται άδικα» Όπως με τον Ορφέα Περίδη που είχε συμβόλαιο με την εταιρεία του και δεν του έκαναν δίσκο. «Του είπα να έρθει στο Αγροτικόν να κάνουμε το δίσκο κι όταν τους είπε να σπάσει το συμβόλαιο, τότε αυτοί του έκαναν το δίσκο που όλοι ξέρουμε τι καταπληκτική τύχη είχε».
Το 1995 κυκλοφόρησε το «Όταν Κινδυνεύεις Παίξε Την Πουρούδα» και το 2005 η τελευταία του δισκογραφική δουλειά «Μά'ισσα σελήνη». Ίσως 10 χρόνια να μην είναι το σύνηθες διάστημα μεταξύ της κυκλοφορίας δύο δίσκων ενός καλλιτέχνη αλλά στην περίπτωση του Νίκου Παπάζογλου κανόνες και «πρέπει» δεν χωράνε. Δεν είχε μπει γενικά στο παιχνίδι των συχνών εμφανίσεων στα media - τα απέφευγε σταθερά- και δεν ήταν διατεθειμένος να δισκογραφεί μόνο και μόνο για να έχει μια τέτοια παρουσία.
Μέχρι σήμερα –που μας εγκατέλειψε- ζούσε έξω από τη Θεσσαλονίκη, σε ένα μεγάλο κτήμα κάπου ανάμεσα στο Πανόραμα και τη Θέρμη, με τη γυναίκα του και τα δύο του παιδιά. Πηγαινοερχόταν στο στούντιο με μία BMW R26, ταξιδεύοντας στο Αιγαίο για τις συναυλίες του με το καίκι του, «πετώντας» στον ουρανό της Μακεδονίας με το αεροπλάνο του για να ξεχνιέται, μιλούσε με τα άλογά του, φρόντιζε τα λουλούδια του και κατέγραφε όπου πήγαινε παραδοσιακά τραγούδια. Έπινε μόνο με καλούς φίλους, χαμογελούσε, έγραφε τραγούδια που μιλάνε για πράγματα απλά και αληθινά, που αφορούν όλους μας.
«Τραγούδια που σου γλυκαίνουν το αυτί». Λίγο είναι αυτό;





Δευτέρα 11 Απριλίου 2011

Ειρηνική επανάσταση…


Ο Μίκης Θεοδωράκης, ο δικός μας Μίκης, ο Μίκης όλης της ΕΛΛΑΔΑΣ. Όταν αποφασίζει να μιλήσει για τη μαύρη κατάσταση στη χώρα μας, αποτέλεσμα των πολιτικών των τελευταίων 60 χρόνων, όπως λέει, τότε λέει αλήθειες που πονάνε.
Σε μία από τις σπάνιες τηλεοπτικές εμφανίσεις του, ο Μίκης Θεοδωράκης από την εκπομπή «Καλημέρα Ελλάδα», δήλωσε παρών και ύψωσε τη φωνή του για να αφυπνίσει όπως είπε τους Έλληνες σε αυτή τη δύσκολη περίοδο. Ο κ. Θεοδωράκης μίλησε για όλους και για όλα και κυρίως για τη σημερινή κατάσταση της χώρας. Χειμαρρώδης, όπως πάντα, μίλησε με σκληρές εκφράσεις για την τρόικα, αλλά και για την πολιτική που ακολουθείται. Έκανε λόγο για τακτική σοκ και δέους από την τρόικα, χαρακτηρίζοντας παράνομη την παρουσία της στη χώρα μας, ενώ κάλεσε το λαό σε ειρηνική επανάσταση. Ζούμε σε μία κατάσταση πραξικοπηματική, είπε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, ο Μίκης Θεοδωράκης ζήτησε την τιμωρία όσων ευθύνονται για την κατάσταση στην Ελλάδα, επιρρίπτοντας ευθύνες τόσο σε όσους κυβέρνησαν όσο και στην Αριστερά. Να τιμωρηθούν όσοι έχουν ληστέψει το δημόσιο, ανέφερε, μεταξύ άλλων, κ. Θεοδωράκης, στέλνοντας ταυτόχρονα το μήνυμα ότι προέχει η σωτηρία της Ελλάδας.

Ολόκληρο το κείμενο της συνέντευξης εδώ:
http://www.zoomnews.gr/?p=81628

ΥΓ
Τα παρακάτω video είναι από αναρτήσεις στο youtube. Λέξεις όπως «οχλοκρατία» ποτέ δεν αναφέρθηκαν από το Μίκη Θεοδωράκη, ούτε είναι μέρος της πολιτικής φρασεολογίας των μελών της Κίνησης Ανεξάρτητων Πολιτών. Η ομάδα (internet) στην προσπάθειά της για την «γρήγορη και έγκαιρη» ενημέρωση, δεν πρόλαβε να απαλείψει αυτές τις λέξεις στην αρχή του 1ου video και δεν εκφράζουν σε καμία των περιπτώσεων κανένα μέλος της Σπίθας.






Σάββατο 2 Απριλίου 2011

Πυρηνικά: ο μεγάλος κίνδυνος για την κοινωνία του ρίσκου


Τελικά ο μύθος της ασφαλούς χρήσης της πυρηνικής ενέργειας στις δυτικές κοινωνίες κατέρρευσε, μαζί με το εξωτερικό περίβλημα των πυρηνικών αντιδραστήρων της Φουκουσίμα. Χάρη σε ένα τσουνάμι, μία ακόμα θεομηνία, την οποία ο άνθρωπος αδυνατεί να αντιμετωπίσει; «Όχι» λέει ο διάσημος γερμανός κοινωνιολόγος Ούλριχ Μπεκ, γνωστός από τη θεωρία για τον «κοσμοπολιτισμό» και την «κοινωνία του κινδύνου». Αυτό θα ήταν μια δικαιολογία ξεπερασμένη, υποστηρίζει. Και με αφορμή το πρόσφατο ολέθριο «ατύχημα» στην Ιαπωνία, στο άρθρο του «Πως η πυρηνική εκβιομηχάνιση νίκησε τον εαυτό της», γράφει για τις οδυνηρές εκπλήξεις που περιμένουν μια κοινωνία που ζει εφησυχασμένη ως προς την ασφάλεια που της παρέχει ο σύγχρονος τεχνολογικός της πολιτισμός.
Παγκόσμια κοινωνία του κινδύνου: είναι η εποχή στην οποία η σκοτεινή πλευρά της προόδου καθορίζει όλο και περισσότερο τις κοινωνικές συγκρούσεις. Αυτό που στην αρχή ήταν αδιανόητο, τελικά επιβεβαιώθηκε: η απειλή εναντίον του ίδιου μας του εαυτού είναι η κινητήρια δύναμη της πολιτικής. Οι πυρηνικοί κίνδυνοι, η κλιματική αλλαγή, η οικονομική κρίση, η 11η Σεπτεμβρίου ακολουθούν σε μεγάλο βαθμό το σενάριο «της κοινωνίας του κινδύνου», για το οποίο έγραψα πριν από 25 χρόνια, λίγο νωρίτερα από την καταστροφή του Τσερνομπίλ. Αυτά τα γεγονότα, ωστόσο, διαφέρουν από προηγούμενους βιομηχανικούς κινδύνους, καθώς δεν αντιστοιχούν στους ισχύοντες κανόνες της αιτιότητας, της ενοχής και της ευθύνης και δεν μπορούν να αντισταθμιστούν και να επανορθωθούν.
Εκεί όπου οι ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες αρνούνται την προστασία -αυτή η περίπτωση ισχύει και στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας όσο και στη νέα τεχνολογία της γενετικής- τα όρια μεταξύ υπολογίσιμων και μη ρίσκων φαίνεται να υπερβαίνονται.
Αυτή η δυναμική των κινδύνων παράγεται βιομηχανικά, εξωτερικεύεται οικονομικά, εξατομικεύεται νομικά, νομιμοποιείται τεχνολογικά και εξωραΐζεται πολιτικά. Συνεπώς, το νομικό σύστημα «ορθολογικού» ελέγχου λειτουργεί στην παρούσα αυτοκαταστροφική δυναμική όπως τα φρένα ποδηλάτου που έχουν τοποθετηθεί σε ένα αεροπλάνο υπερατλαντικών πτήσεων.
Μήπως, όμως, η Φουκουσίμα διαφέρει από το Τσερνομπίλ -δεδομένων, μάλιστα, των συνεχιζόμενων γεγονότων τρόμου στην Ιαπωνία- στο ότι προκλήθηκε από μια φυσική καταστροφή; Η καταστροφή όντως προκλήθηκε όχι από τον ανθρώπινο παράγοντα, αλλά από το σεισμό και το τσουνάμι.
Ο όρος «θεομηνία» ή «φυσική καταστροφή» σημαίνει ότι η καταστροφή δεν προκλήθηκε από ανθρώπους και άρα ότι δεν είναι οι άνθρωποι υπεύθυνοι γι' αυτήν. Αυτή όμως η άποψη είναι πια ξεπερασμένη. Ο όρος είναι λανθασμένος, επειδή η φύση δεν γνωρίζει από καταστροφές -το πολύ πολύ να γνωρίζει από δραματικές διαδικασίες αλλαγής. Τέτοιες αλλαγές, όπως ένα τσουνάμι ή ένας σεισμός, μετατρέπονται σε καταστροφή επειδή σχετίζονται με τον ανθρώπινο πολιτισμό.
Η απόφαση για την κατασκευή πυρηνικών σταθμών σε σεισμογενείς περιοχές δεν είναι φυσικό φαινόμενο, αλλά πολιτική απόφαση, η οποία λαμβάνεται σε πολιτικό επίπεδο -σε συνάρτηση με τις απαιτήσεις ασφάλειας των πολιτών και επιβάλλεται εναντίον οποιασδήποτε μορφής αντίστασης.
Όχι μόνο στην περίπτωση κατασκευής σταθμών πυρηνικής ενέργειας, αλλά και σε αυτήν της κατασκευής ουρανοξυστών, για τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό μιας μητρόπολης όπως είναι το Τόκιο (αλλά και μικρότερων πόλεων), οι αποκαλούμενες φυσικές καταστροφές μεταμορφώνονται, μετουσιώνονται σε ρίσκα και ευθύνες που πρέπει, κατ' αρχάς, να αποδοθούν. Η πρόσφατη περίπτωση της Ιαπωνίας κάνει εξόφθαλμα κατανοητό πως αυτό που εμείς καταλογίζουμε στη φύση και αυτό που αποδίδουμε στην τεχνολογία και στις ανθρώπινες δεξιότητες είναι μεταξύ τους άμεσα συνυφασμένα.
Ωστόσο, σε πολύ γενικές γραμμές ισχύει το εξής: μιλάμε για φυσικές καταστροφές και για τον κίνδυνο καταστροφής του περιβάλλοντος σε μια ιστορική συγκυρία, κατά την οποία αυτό που ονομάζουμε «καθαρή φύση», την οποία μπορούμε να αντιπαραθέσουμε στην τεχνολογία και την κοινωνία, δεν υπάρχει πια.
Το περιβάλλον, αυτό που για ορισμένους ρυπαίνει η χημική βιομηχανία, είναι το ίδιο που για κάποιους άλλους καταστρέφουν η γεωργία, ο τουρισμός, η αλιεία για χάρη της αγοράς.
Έτσι, άλλοι υποστηρίζουν ότι η χημική βιομηχανία ρυπαίνει και άλλοι ότι για χάρη της αγοράς η γεωργία, ο τουρισμός, η αλιεία το υποβαθμίζουν.
Η πυρηνική βιομηχανία έχει διδαχθεί από το περιβαλλοντικό κίνημα. Μέσα στον αδυσώπητο ανταγωνισμό των μεγάλων ρίσκων, αντιμετωπίζει τους «παράπλευρους κινδύνους» με μια σκακιστική κίνηση που αντιστοιχεί σε διασυρμό και δυσφήμηση, στην αμαύρωση οποιασδήποτε εναλλακτικής λύσης. Με την υπερπροσφορά σεναρίων καταστροφής ή συντέλειας η δημόσια κινδυνολογία επιτρέπει σε κάποιους να παίζουν ένα παιχνίδι όπου το μαύρο γίνεται ...ακόμα πιο μαύρο, αλλά ταυτόχρονα γίνεται και ...άσπρο.
Όλως παραδόξως, η μεγάλη έκρηξη του ενδιαφέροντος για τις κλιματικές αλλαγές οδήγησε τις νέες παγκόσμιες αγορές στη δημιουργία πυρηνικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
Η απάντηση στους σύγχρονους κινδύνους είναι η ιδέα της ασφάλειας ως «ηθικής τεχνολογίας» (Francois Ewald). Δεν πρέπει πλέον να υπομένουμε τα δεσμά της πρόνοιας και τα χτυπήματα της μοίρας. Η σχέση μας με τη φύση, τον κόσμο και το θεό αλλάζει. Οι άνθρωποι γινόμαστε υπεύθυνοι για τη δυστυχία μας, διαθέτουμε όμως και τα μέσα για να αντιμετωπίσουμε τις αρνητικές συνέπειες. Αυτός ήταν, άλλωστε, ο μύθος της «ασφαλούς ζωής» που από το 18ο αιώνα κυριάρχησε θριαμβευτικά σε όλους τομείς της ζωής.
Στην πραγματικότητα (αυτός ο μύθος) έτυχε της συναίνεσης για τους πρώιμους κινδύνους της Βιομηχανικής Εποχής με το να στηρίζει ένα είδος προληπτικής επιτήρησής τους (πυροσβεστική, ασφάλιση, ψυχολογική και ιατρική περίθαλψη κ.ά.).Το σοκ που υπέστησαν οι άνθρωποι βλέποντας τις εικόνες φρίκης από την Ιαπωνία αιτιολογείται και από το πρώτο φως της επόμενης μέρας: δεν υπάρχει κανένα θεσμικό πλαίσιο, πραγματικό ή υπό διαμόρφωση, που θα ήταν προετοιμασμένο για το χειρότερο δυνατό σενάριο και θα μπορούσε να εξασφαλίσει την κοινωνική τάξη, το πολιτιστικό και πολιτικό σύστημα και σε αυτήν ακόμα την ακραία περίπτωση!
Πολλοί φορείς, αντίθετα, ειδικεύονται στην απόρριψη, στην άρνηση των κινδύνων. Και έτσι στη θέση της ασφάλειας, μέσω της προληπτικής επιτήρησης, εμφανίζεται η Ιερή Αλήθεια των Γραφών, το Αλάθητο. Κάθε χώρα (φυσικά και η Γαλλία και ο «ειδικός» στην πυρηνική ενέργεια Σαρκοζί) διατείνεται ότι έχει τον ασφαλέστερο πυρηνικό σταθμό στον κόσμο. Εγγυητής αυτού του ταμπού είναι η πυρηνική επιστήμη και η οικονομία της, της οποίας τα καταστροφικά αποτελέσματα αποκάλυψαν στην πράξη την απάτη κάτω από τα φώτα της διεθνούς δημοσιότητας.
Μόνον οι «κομμουνιστικοί» πυρηνικοί αντιδραστήρες μπορούν να εκραγούν, είπε το 1986 ο τότε ηγέτης του γερμανικού Χριστιανοκοινωνικού κόμματος Φραντς-Γιόζεφ Στράους, προσπαθώντας να υποβαθμίσει τα γεγονότα του Τσερνομπίλ -υποδηλώνοντας ότι η προηγμένη καπιταλιστική Δύση διαθέτει ασφαλείς σταθμούς πυρηνικής ενέργειας.
Αλλά τελικά συνέβη η σημερινή καταστροφή στην Ιαπωνία, χώρα που θεωρείται η καλύτερα εξοπλισμένη, η περισσότερο ασφαλής για τους πολίτες της και η πλέον τεχνολογικά προηγμένη στον κόσμο. Ο μύθος ότι οι άνθρωποι στη Δύση μπορούν να αισθάνονται ασφαλείς καταρρίφθηκε. Ακόμη και το απλό ερώτημα «Τι θα γινόταν... αν;» πέφτει στο κενό λόγω της απουσίας πρόληψης. Ανάλογη είναι κι η τύχη της πολιτικής σταθερότητας σε κοινωνίες κινδύνου που δεν αναστοχάζονται.
Πάντως ο μύθος της περιβόητης ασφάλειας της τεχνολογικής ορθολογικότητας φάνηκε να καταρρίπτεται όταν σε όλα τα ...σαλόνια του κόσμου έφτασαν τα δραματικά γεγονότα της Φουκουσίμα: ποιο το νόημα των μέτρων ασφάλειας -και της ανάλυσης του κινδύνου από την πλευρά της τεχνολογίας και της φυσικής επιστήμης- προκειμένου να αξιολογήσεις το ενδεχόμενο μιας πιθανής καταστροφής, η οποία όταν συμβεί θα αφήσει άθικτη τη θεωρία, αλλά θα έχει εξολοθρεύσει τη ζωή;
Επίσης, τίθεται το ερώτημα: είναι καλό ένα σύστημα Δικαίου που έχει τη λεπτομερή τεχνογνωσία να επιλύει και να ελέγχει μικρούς κινδύνους, πλην όμως τους μεγάλους κινδύνους που απειλούν την ανθρώπινη ζωή τους νομιμοποιεί ως «λοιπούς κινδύνους», ελαχιστοποιώντας τους με τη χρήση τεχνολογικών μέσων;
Με το χαρακτηρισμό «πυρηνική καιροσκόπος» -τον οποίο αποδίδουν στην καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ- μπορεί να ερμηνευτούν τα διλήμματα μιας πολιτικής φιλικής προς την πυρηνική ενέργεια. Πώς μπορεί μια κυβέρνηση να κρατηθεί στην εξουσία, αντιτάσσοντας στους εκλογείς -που συνειδητοποιούν τους κινδύνους- δηλώσεις περί ενεργειακής ασφάλειας, όταν με κάθε καταστροφή ή και μόνο με μια ένδειξή της διακυβεύεται συνολικά η αξιοπιστία της;
Αποτελεί κάτι παραπάνω από τραγική ειρωνεία το ότι όποια ελπίδα απομένει στην Ιαπωνία στηρίζεται στο στοίχημα των δυνάμεων που επιστρατεύονται για να αντικαταστήσουν τα αποτυχημένα συστήματα ψύξης (στα πυρηνικά εργοστάσια της Φουκοσίμα) με νερό που μαζεύουν τα ελικόπτερα.
Η Χιροσίμα ήταν η ανατριχίλα, η φρίκη σε όλο της το μεγαλείο. Αλλά προέκυψε ως αποτέλεσμα της δράσης του εχθρού. Τι συμβαίνει, όμως, όταν η φρίκη προκύπτει μέσα από τον παραγωγικό τομέα της κοινωνίας - και όχι ενός εχθρικού στρατού; Τότε οι εγγυητές του δικαίου, της τάξης, του ορθολογισμού και της ίδιας της δημοκρατίας εγκληματούν έναντι του έθνους.
Για ποια βιομηχανική πολιτική θα μπορούσαμε να μιλάμε αν ο άνεμος τους πρόδιδε και το Τόκιο μολυνόταν; Για ποια κρίση της τεχνολογίας, για ποια δημοκρατία, για ποια λογική, για ποια κοινωνία;
Πολλοί παραπονούνται ότι οι οδυνηρές εικόνες από την Ιαπωνία τρομάζουν τους ανθρώπους με ψευδείς φόβους, δίνοντας ώθηση σε μία «ψευδοεπιοτήμη», αυτήν της συμπόνιας. Και όμως, εντελώς αφελώς παραγνωρίζεται η πολιτική δυναμική που είναι έμφυτη και συνυφασμένη με το υποτιμημένο δυναμικό της αυτοκαταστροφής του τροπαιούχου, βιομηχανικού καπιταλισμού.
Διότι πολλοί κίνδυνοι -όπως χαρακτηριστικά η πυρηνική ακτινοβολία- είναι αόρατοι, ξεφεύγουν από την καθημερινή αντίληψη. Αυτό σημαίνει ότι η καταστροφή και η διαμαρτυρία μεταδίδονται συμβολικά. Οι πολιτιστικά τυφλοί πολίτες «βλέπουν» το δεδομένο παραλογισμό των πολλών απειλών μόνο στις εικόνες από την τηλεόραση.
Φαίνεται να πέφτει στο κενό το επαναστατικό ερώτημα που ανατρέπει τους συγκεκριμένους όρους κυριαρχίας της πολιτικής του κινδύνου (ποιος καθορίζει και πάνω σε ποια βάση γνωστικών υποθέσεων το τι είναι σοβαρός κίνδυνος και τι όχι;). Δεν είναι ή δεν είναι μόνον τα αντιπυρηνικά κινήματα και η κριτική των ΜΜΕ σε θέση να προκαλέσουν την αντιστροφή της πυρηνικής πολιτικής. Το αντίπαλο δέος, η δύναμη που αντιτίθεται στην πυρηνική ενέργεια δεν είναι τελικά οι διαδηλωτές που μπλοκάρουν τη μεταφορά πυρηνικών αποβλήτων. Ο πιο ισχυρός αντίπαλος της πυρηνικής ενέργειας είναι η ίδια η βιομηχανία της πυρηνικής ενέργειας.
Ο μύθος της ασφάλειας «καίγεται» μέσα από τις εικόνες των καταστροφών, οι οποίες συνδέονται καθοριστικά με τη διαχειριστική εξουσία -με τους διαχειριστές αυτών των καταστροφών.
Όταν προβάλλονται αυτές οι καταστροφές και αποδεικνύεται ότι οι εγγυητές του ορθολογισμού και της τάξης νομιμοποιούν και ομαλοποιούν τις απειλές και τους κινδύνους για την ανθρώπινη ζωή, τότε η γραφειοκρατία που μας υπόσχεται την ασφάλεια του περιβάλλοντος πάει κατά διαόλου. Δεν είναι λάθος, λοιπόν, ότι αντίστοιχο του πολιτικού ζητήματος στην ταξική κοινωνία είναι το ζήτημα της «πολιτικής αναστοχαστικότητας» στην κοινωνία του κινδύνου.
Ωστόσο, πρέπει να γίνει η διαπίστωση ότι θα ήταν εντελώς λάθος να θεωρήσουμε πως ξημερώνει μια νέα φάση Διαφωτισμού, με επίκεντρο τον άνθρωπο. Κάποιοι ίσως, αντίθετα από την προοπτική που προτείνεται εδώ, να θέλουν να μας πείσουν ότι το νερό της θάλασσας που μπαίνει σε ένα πλοίο μπορεί να αποβληθεί κάνοντας μία ακόμα τρύπα στο σκάφος που βουλιάζει.

Από τη Χιροσίμα στη Φουκουσίμα!
Απτή απόδειξη των δεινών που επιφυλάσσει για όλους μας η χρήση της πυρηνικής ενέργειας, οι τελευταίοι Χιμπακούσα, οι επιζήσαντες από τη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι Ιάπωνες, έδεσαν με το πλοίο τους στον Πειραιά μια εβδομάδα μετά το πυρηνικό «ατύχημα» στη Φουκουσίμα. Πρεσβευτές της ειρήνης και κήρυκες του πυρηνικού αφοπλισμού όλα αυτά τα χρόνια, αφηγήθηκαν το εφιαλτικό παρελθόν και παρόν τους με εικόνες που ίσως έρχονται από το δικό μας μέλλον. Με φόντο μία ακόμα πυρηνική καταστροφή.
“Never again war, never again bomb, never again Hiroshima”.
Με αυτά τα απλά λόγια, σε σπασμένα αγγλικά, τελειώνει την ομιλία του στα ιαπωνικά ο 83χρονος Susumu Tsuboi, στην αίθουσα τελετών του 4ου δημοτικού σχολείου του Ταύρου. Στα χείλη οποιουδήποτε άλλου η φράση «όχι άλλος πόλεμος» θα ακουγόταν σαν ευχολόγιο. Στα χείλη ενός από τους τελευταίους Χιμπακούσα, όπως ονομάζονται στα ιαπωνικά οι επιζήσαντες της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι, ακούγεται ως επίλογος σε αρχαία τραγωδία. Τι άλλο παρά τραγική ειρωνεία είναι, εξάλλου, η φετινή επίσκεψη των Χιμπακούσα στην Ελλάδα, ακριβώς τις μέρες που η χώρα τους ζει ξανά τον πυρηνικό εφιάλτη, για πρώτη φορά με τέτοια ένταση μετά το 1945...
«Όχι άλλη Χιροσίμα... Όχι άλλο Ναγκασάκι...» επαναλαμβάνουν οι σεβάσμιοι ηλικιωμένοι από την άλλη άκρη του πλανήτη, που επιβαίνουν στο «Peace Boat», επιφορτισμένο με μια διεθνή ειρηνιστική αποστολή ενάντια στα πυρηνικά και τους εξοπλισμούς. Κι όμως, την ίδια στιγμή έχει ήδη συμβεί μία Φουκουσίμα, μόνο που αυτήν τη φορά δεν φταίει ο πόλεμος, αλλά το τσουνάμι. Είναι, όμως, έτσι;
«Τα πυρηνικά δεν είναι ποτέ αθώα» επιμένει η βιοπαθολόγος Μαρία Σωτηροπούλου. Έπειτα από μια σύντομη ενημέρωση για τις μακροχρόνιες επιπτώσεις της πρόσφατης πυρηνικής καταστροφής, η γιατρός επιστρέφει στο πλοίο της αποστολής όπου συμμετέχει ως πρόεδρος της Πανελλήνιας Ιατρικής Εταιρείας κατά της πυρηνικής απειλής. «Πρόσφατα με κάλεσαν να εμφανιστώ στη δημόσια τηλεόραση, σε μια συζήτηση για τα πυρηνικά. Όταν είπα στο συνομιλητή μου, υπερασπιστή της πυρηνικής ενέργειας, ότι συνοδεύω μια αποστολή με επιζήσαντες από τη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι, μου απάντησε: "Είδατε; Ζούνε ακόμα. Τι άλλο θέλετε;" Τόσο έχει αποθρασυνθεί το πυρηνικό λόμπι».
Η γιατρός φεύγει, τα φώτα χαμηλώνουν, ένα ντοκιμαντέρ για τη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι παίζει σε μια κατάμεστη αίθουσα, γεμάτη παιδιά και γονείς. Το λόγο έχουν οι ίδιοι οι Χιμπακούσα. Ο 83χρονος Susumu Tsuboi ανοίγει και κλείνει την εκδήλωση με τη σεμνότητα τελετάρχη. Στέκεται με τη βοήθεια ενός μπαστουνιού, με μπλε βαμβακερό κοστούμι και λευκά αθλητικά παπούτσια, και διηγείται την ημέρα που του σημάδεψε τη ζωή: Ήταν πρωί του Αυγούστου, η μέρα ήταν ζεστή, ήταν μόλις 17 χρονών, και είδε τη βόμβα να πέφτει λίγα χιλιόμετρα μακριά από το σχολείο. Με ζωγραφιές που μοιάζουν παιδικές, διηγείται τι είδε: μια γυναίκα σε μια γέφυρα που ζητούσε νερό, νεκρά παιδιά που είχαν πνιγεί σε μια γούρνα ενός μέτρου -τα έβαλε ο δάσκαλος τους να τα προστατεύσει, και ο ίδιος απανθρακώθηκε-, καρβουνιασμένα πτώματα, έναν αμερικανό στρατιώτη δεμένο που όλοι τού φώναζαν «δολοφόνε!», καμένη γη...
Οι αναμνήσεις του, όπως και οι ζωγραφιές που μας δείχνει, θυμίζουν πίνακα του Munch. Δεν πολιτικολογεί, δεν ψάχνει για ενόχους, δεν απαντά στα μεγάλα ερωτήματα της Ιστορίας, γιατί οι Αμερικανοί τούς βομβάρδισαν ενώ ο πόλεμος είχε τελειώσει, αλλά τα θέτει ξανά και ξανά με τον πιο άμεσο τρόπο, με τη φωνή ενός επιζήσαντος.
Ως Χιμπακούσα, δηλαδή ως επιζήσαντες που επηρεάστηκαν από τους βομβαρδισμούς, η ιαπωνική κυβέρνηση αναγνωρίζει όσους βρίσκονταν σε ακτίνα λίγων χιλιομέτρων από το υπερκέντρο της έκρηξης, εκτέθηκαν σε ραδιενέργεια από θραύσματα, είτε βρίσκονταν ως έμβρυα στην κοιλιά της μητέρας τους. Σύμφωνα με την τελευταία απογραφή ζουν ακόμα περίπου 200.000 Χιμπακούσα, από τους οποίους μόνο το 1% παραδέχεται η κυβέρνηση ότι πάσχουν από ασθένειες που προκάλεσε η ακτινοβολία. Ο τελευταίος Χιμπακούσα που γνώρισε τις συνέπειες τόσο της Χιροσίμα όσο και του Ναγκασάκι απεβίωσε πέρυσι σε προχωρημένη ηλικία, έχοντας την ατυχία να ζήσει και τους δύο βομβαρδισμούς και την τύχη να επιβιώσει και των δύο. Είχε, επίσης, την τύχη να μη δει το κακό να τριτώνει, αυτήν τη φορά σε καιρό ειρήνης.
Το «Πλοίο της Ειρήνης» που φέτος πραγματοποιεί το 65ο ταξίδι του, με τον τίτλο «Hibakusha Project» - «Παγκόσμιο ταξίδι των Χιμπακούσα ενάντια στην πυρηνική απειλή», έδεσε στο λιμάνι του Πειραιά μόλις μία εβδομάδα μετά τον καταστροφικό σεισμό των 9 Ρίχτερ στην Ιαπωνία και από όσα ακολούθησαν. Μια εβδομάδα κατά την οποία οι λέξεις «πυρηνικός εφιάλτης» και «ραδιενεργό νέφος» βρίσκονταν στο στόμα όλων, μαζί με τρομολαγνικούς τίτλους, όπως «Νέο Τσερνομπίλ» και «Κοζλοντούι, η Φουκουσίμα των Βαλκανίων».
Η τραγική ειρωνεία ήθελε, επίσης, τους ειρηνιστές Ιάπωνες να πατάνε το πόδι τους σε ελληνικό έδαφος την ίδια ημέρα που η κυβέρνησή μας δήλωνε την πρόθυμη συμμετοχή και συνδρομή της στους νατοϊκούς βομβαρδισμούς στη Λιβύη. «Όχι πια πόλεμος!» βροντοφώναξαν, αλλά ο πόλεμος ήταν ήδη στην πόρτα μας.

Το «σύνδρομο της Κίνας» χτυπά την Ιαπωνία
Παρασκευή 11 Μαρτίου: Το τσουνάμι που ακολούθησε το σεισμό των 9 Ρίχτερ στα ανοιχτά της Ιαπωνίας πλήττει τον πυρηνικό σταθμό της Φουκουσίμα και θέτει εκτός λειτουργίας τα συστήματα ψύξης του σταθμού.
Κυριακή 13 Μαρτίου: Σημειώνεται έκρηξη στον αντιδραστήρα 1. Δευτέρα 14 Μαρτίου: Η έκρηξη στον αντιδραστήρα 3 επιβεβαιώνεται από τις ιαπωνικές αρχές. Τρίτη 15 Μαρτίου: Έκρηξη στον αντιδραστήρα 2. Εκδηλώνεται φωτιά στο κτήριο του αντιδραστήρα 4.
Οι επιπτώσεις από τον καταστροφικό σεισμό και το φονικό τσουνάμι στο συγκεκριμένο πυρηνικό εργοστάσιο της Ιαπωνίας (και τα αναπάντητα ερωτήματα για τους υπόλοιπους τέσσερεις σταθμούς που βρίσκονται στην ανατολική ακτή της χώρας, κοντά στο επίκεντρο του σεισμού) πυροδότησε μια σειρά ερωτήματα σε παγκόσμιο επίπεδο στον τομέα της ασφάλειας των σταθμών πυρηνικής ενέργειας.
Οι εκτιμήσεις πως οι πυρηνικές εγκαταστάσεις της Ιαπωνίας αποτελούν το καλύτερο παράδειγμα ασφαλούς επένδυσης στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας κατέρρευσαν σαν χάρτινος πύργος και έκαναν κυβερνήσεις και επενδυτικούς οργανισμούς να αναθεωρήσουν τα αρχικά τους σχέδια. Η Γερμανία αποφάσισε να κλείσει (προσωρινά) τους απαρχαιωμένους πυρηνικούς της αντιδραστήρες, η Ισπανία δεσμεύτηκε για ελέγχους σε όλα τα πυρηνικά της εργοστάσια, η κυβέρνηση της Κίνας αποφάσισε να «παγώσει» την κατασκευή νέων πυρηνικών αντιδραστήρων, ενώ στη χώρα μας υπάρχει έντονος προβληματισμός για τη σχεδιαζόμενη κατασκευή πυρηνικών αντιδραστήρων σε γειτονικές χώρες.
Φυσικά, η ανησυχία και ο φόβος είναι διάχυτα συναισθήματα, την ώρα μάλιστα που κορυφαίοι ειδικοί αμφισβητούν έντονα και την ποιότητα των πληροφοριών που δίνει η ιαπωνική κυβέρνηση για τις πραγματικές διαστάσεις του ατυχήματος στη Φουκουσίμα.
«Όλες οι ενδείξεις και οι αναφορές δείχνουν ότι η κατάσταση είναι πολύ σοβαρή. Η γαλλική Αρχή για την Πυρηνική Ασφάλεια (ASN) ανέβασε το βαθμό επικινδυνότητας του πυρηνικού ατυχήματος στην Ιαπωνία σε 6, στην κλίμακα INES, τη στιγμή που το ατύχημα στο Three Mile Island το 1979, το δεύτερο σε μέγεθος πυρηνικό ατύχημα έως σήμερα, είχε βαθμό επικινδυνότητας 5. Ο ανώτερος βαθμός στην κλίμακα IΝES είναι το 7, με το οποίο έχει βαθμολογηθεί έως σήμερα μόνο το ατύχημα στο Τσερνομπίλ», επισημαίνει η Greenpeace στην ιστοσελίδα της.
«Μέχρι σήμερα έχουν σημειωθεί εκρήξεις σε πυρηνικούς αντιδραστήρες, συνεχείς διακοπές στη λειτουργία των συστημάτων ψύξης εκτάκτου ανάγκης, διακοπές ρεύματος και διαρροές ραδιενεργών υλικών στην ατμόσφαιρα. Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι έχουν απομακρυνθεί από τα σπίτια τους και χιλιάδες έχουν λάβει εντολές να παραμείνουν μέσα στα σπίτια τους, να κλείσουν τα παράθυρα και τα συστήματα κλιματισμού, ενώ χάπια ιωδίου έχουν μοιραστεί στον τοπικό πληθυσμό. Είναι ανεύθυνο και ανειλικρινές να χαρακτηρίσεις αυτήν την κατάσταση οτιδήποτε άλλο εκτός από μία πολύ σοβαρή πυρηνική κρίση».
Η οργάνωση, που εδώ και 40 χρόνια προσπαθεί να βάλει ένα οριστικό τέλος στη χρήση των πυρηνικών, τόσο για στρατιωτικούς σκοπούς όσο και για την παραγωγή ενέργειας, παραθέτει το θλιβερό ιστορικό ατυχημάτων σε πυρηνικές εγκαταστάσεις και συνδέει τη ρύπανση του εδάφους, του αέρα, των ποταμών και των ωκεανών, αλλά και καρκίνους και άλλες παθήσεις στον άνθρωπο, με τη ραδιενέργεια που έχει απελευθερωθεί στο περιβάλλον. «Η πυρηνική ενέργεια δεν είναι ασφαλής, δεν είναι πράσινη, δεν είναι φθηνή (ακόμη και σήμερα η επιβίωση της πυρηνικής βιομηχανίας εξαρτάται από τις επιδοτήσεις, οι οποίες δεν κατευθύνονται στην προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας) και δεν είναι ειρηνική. Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από πυρηνικούς σταθμούς αφήνει ως υποπροϊόντα ουσίες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την κατασκευή πυρηνικών όπλων. Λόγω των προφανών κινδύνων, η διαχείριση και η χρήση αυτών των ουσιών καλύπτεται πίσω από ένα πέπλο μυστικότητας, ακόμη και σε δημοκρατικές χώρες. Ευχή μας είναι η συγκεκριμένη κρίση να περιοριστεί και να προχωρήσουμε άμεσα στην οριστική απεξάρτηση από την πυρηνική ενέργεια».

Δείτε
Ντοκιμαντέρ για το Τσερνομπίλ από το αρχείο της ΕΡΤ.
«Τσερνομπίλ - μυστικά και ψέματα».
Φωτογραφίες από το πυρηνικό εργοστάσιο του Τσερνομπίλ και την πόλη Πριπιάτ.

ΕΨΙΛΟΝ – ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ
27-3-2011

Κυριακή 27 Μαρτίου 2011

Η επανάσταση του 1821: ορισμένοι μύθοι και η πραγματικότητα



«...Κάλλιο για την πατρίδα κανένας να χαθή/ ή να κρεμάσει φούντα για ξένον το σπαθί. ...Να σφάξωμεν του λύκους που τον ζυγόν βαστούν/ και Χριστιανούς και Τούρκους σκληρά τους τυραννούν...»
(από το ΘΟΥΡΙΟ του ΡΗΓΑ)
«Το Έθνος πρέπει να μάθει να θεωρεί εθνικό ό,τι είναι αληθινό»
Διονύσιος Σολωμός

Είναι γνωστή η προσπάθεια και με διάφορες μορφές μέσα από τη σημαντική αυτή επέτειο να καλλιεργηθούν μια σειρά προπαγανδιστικά ιδεολογήματα τα οποία με σαφήνεια αλλοιώνουν τον εθνικοαπελευθερωτικό - κοινωνικό της χαρακτήρα καθώς και αποκρύπτουν τις κοινωνικές δυνάμεις που πήραν μέρος στη Επανάσταση.
Από την αρχή θα πρέπει να ξεκαθαριστεί πως, όπως έχει αποδειχθεί από την επιστημονική ιστορική έρευνα, οι αγωνιστές του '21 δεν έχυσαν το αίμα τους για αφηρημένα ιδανικά και ανησυχίες μεταφυσικού χαρακτήρα, αλλά είχαν σαφείς και συγκεκριμένους στόχους: Απαλλαγή από τον τούρκικο ζυγό αλλά και την εξουσία των κοτζαμπάσηδων, ανεξάρτητο κράτος χωρίς ξένους δυνάστες κ.α.
Δυστυχώς και με την προαναφερόμενη γιορτή, όπως και συνολικά με αυτό το ρεύμα ιστορικής σκέψης, επιδιώκεται να υπερτονιστεί ο ρόλος της εκκλησίας και της θρησκείας, «η οποία διέσωσε το έθνος τα μαύρα χρόνια της τουρκοκρατίας», στα πλαίσια του γνωστού σλόγκαν «πατρίς-θρησκεία...», ενώ τα πραγματικά ιστορικά γεγονότα δεν είναι ακριβώς έτσι... Ας δούμε ορισμένες πλευρές της σχέσης θρησκείας - επανάστασης του '21 σε συνάρτηση με τους καλλιεργούμενους μύθους επ’ αυτού.
Κατ' αρχήν να θυμίσουμε ότι η επιλογή της θρησκευτικής εορτής του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου ως επίσημης επετείου της επανάστασης έγινε από την πολιτεία το 1838(!) για να εξυπηρετήσει συγκεκριμένους πολιτικούς - ιδεολογικούς στόχους, καλλιεργώντας παράλληλα «εθνικούς μύθους» που διατηρούνται και αναπαράγονται μέχρι σήμερα δυστυχώς και από τα σχολικά βιβλία.

Μύθος πρώτος: «Η Αγία Λαύρα» και η 25η Μαρτίου 1821 ως ημερομηνία έναρξης της επανάστασης
Σύμφωνα με τον καλλιεργούμενο μύθο στις 25/3/1821 υψώθηκε στην Αγία Λαύρα από τον Π.Π. Γερμανό το λάβαρο του αγώνα στο οποίο ορκίστηκαν οι αγωνιστές. Πρόκειται για συνειδητά καλλιεργούμενο ψέμα:
- Η επανάσταση στη Πελοπόννησο δεν ξεκίνησε την 25η Μαρτίου αλλά μερικές μέρες νωρίτερα.
- Μολονότι στην περιοχή των Καλαβρύτων (όπου και η εν λόγω Μονή) είχαν σημειωθεί επαναστατικά γεγονότα και εκπρόσωποι της Φιλικής Εταιρείας (π.χ. Παπαφλέσσας) είχαν επιχειρήσει να ξεσηκώσουν τους πρόκριτους, ουδέποτε έλαβε χώρα στην Αγία Λαύρα η ορκωμοσία και κήρυξη της επανάστασης του '21.
Ο ίδιος ο Π.Π. Γερμανός δεν αναφέρει τίποτε σχετικό στο απομνημονεύματά του, ούτε σώζεται άλλη σχετική μαρτυρία. Σύμφωνα με μαρτυρίες της εποχής στη Αγία Λαύρα, είχαν πράγματι συγκεντρωθεί εκείνες τις μέρες πρόκριτοι με τον Π.Π. Γερμανό, για να διαλυθούν όμως γρήγορα «ως πεφοβισμένοι» χωρίς φυσικά να πάρουν απόφαση για τη κήρυξη της επανάστασης.
Το ίδιο αποτέλεσμα είχε και η συνέλευση των προκρίτων της Πελοποννήσου στη Βοστίτσα (Αίγιο) όπου ο Π.Π. Γερμανός απέκρουσε τις προτάσεις του «απατεώνος και εξωλεστάτου» Παπαφλέσσα!
«Το Β.Δ. (βασιλικό διάταγμα) του 1838 που καθιέρωνε την 25η Μαρτίου ως εθνική εορτή, επικαλούνταν τους εξής λόγους για την επιλογή: πρώτον, το γεγονός ότι τη μέρα αυτή το 1821 έγινε η έναρξη του “υπέρ της ανεξαρτησίας αγώνος του ελληνικού έθνους” και δεύτερον, γιατί η μέρα αυτή ήταν “λαμπρά καθ’ εαυτήν” λόγω του Ευαγγελισμού. Φαίνεται ότι από τους δυο λόγους ισχύει μόνον ο δεύτερος, η σύνδεση δηλαδή της εθνικής επετείου με τη θρησκευτική εορτή και τους συμβολισμούς για το έθνος που συνεπαγόταν ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου. Μάλιστα, η ισχύς του συμβολισμού επικράτησε των πορισμάτων της έρευνας, εφόσον σήμερα κανένας δεν πιστεύει πλέον ότι η Ελληνική Επανάσταση κηρύχθηκε όντως την 25η Μαρτίου 1821, ούτε ότι αυτό συνέβη στην Αγία Λαύρα. Ο θρύλος για την ύψωση του λαβάρου της Επανάστασης από τον Παλαιών Πατρών Γερμανό στην Αγία Λαύρα πλάστηκε στην ουσία στο δεύτερο μισό του προηγούμενου αιώνα, με τη συνδρομή ποικίλων παραγόντων, παρόλο που αγνοήθηκε ή διαψεύσθηκε από τη νεοελληνική ιστοριογραφία του 19ου αιώνα. Η αφετηρία του μύθου μπορεί να ανιχνευθεί στην περιγραφή ενός γάλλου περιηγητή, του Πουκεβίλ, που έγραψε το 1824 μια “Ιστορία της ελληνικής επανάστασης”. Εκεί δίνει μια ρομαντική περιγραφή της κήρυξης της επανάστασης, κατάλληλης προς κατανάλωση από το σύγχρονό του ευρωπαϊκό κοινό». 
Χριστίνα Κουλούρη, επίκουρη καθηγήτρια Ιστορίας-Εθνολογίας, «Μύθοι και σύμβολα μιας εθνικής επετείου»
«Αυτές οι ιστορίες είναι μύθοι που δημιουργήθηκαν από την Εκκλησία για να ενισχύσει το γόητρό της». 
Ελισάβετ Ζαχαριάδου, καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Κρήτης
Α. Κανένα δημόσιο ή ιδιωτικό έγγραφο της εποχής δεν αναφέρεται σε οποιοδήποτε παρόμοιο γεγονός.
Β. Οι Έλληνες και ξένοι ιστοριογράφοι της Επανάστασης ουδέν αναφέρουν.
Γ. Ο Π.Π. Γερμανός στα Απομνημονεύματά του, ενώ εξιστορεί με λεπτομέρειες τα πάντα, δεν λέει τίποτε για την Αγία Λαύρα.
Δ. Καμιά αναφορά δεν υπάρχει πουθενά για την Αγία Λαύρα, τουλάχιστον μέχρι το 1835.
«Η κατασκευή της ιστορίας», Χρήστος Κάτσικας

Μύθος δεύτερος: «Το κρυφό σχολειό»
Ο μύθος αυτός διαμορφώνεται σταδιακά μετά την Επανάσταση, κυρίως μετά το 1850 με κύριο στόχο να παρουσιάσει την Εκκλησία ως ενεργητικό φορέα διατήρησης της "εθνικής συνείδησης" στα χρόνια της Τουρκοκρατίας.
Μάλιστα ο μύθος αυτός "ντύνεται" στα παιδικά μυαλά μέσα από τα σχολικά εγχειρίδια με το γνωστό τραγουδάκι "φεγγαράκι μου λαμπρό" καθώς και τον γνωστό (θαυμάσιο κατά τα άλλα) ομώνυμο πίνακα του Γύζη.
Για τη ιστορία θα πρέπει να σημειώσουμε πως ο μεν πίνακας του Ν. Γύζη φτιάχτηκε πολύ αργότερα (εκτέθηκε σε έκθεση στην Αθήνα το 1900!), ενώ η σύνδεση του τραγουδιού (που ήταν παιδικό τραγουδάκι για νανούρισμα) με το λεγόμενο κρυφό σχολειό γίνεται στα 1870! Ας δούμε όμως πιο ουσιαστικά το όλο ζήτημα:
- Δεν υπάρχουν μαρτυρίες που να αναφέρουν πως υπήρχε απαγόρευση της εκπαίδευσης κατά της διάρκεια της τουρκοκρατίας, ούτε και έχει σωθεί σχετική οθωμανική διάταξη-νομολογία. Άλλωστε δεν υπήρχε κανένας λόγος να απαγορεύσουν την εκπαίδευση των χριστιανών.
Αντίθετα την χρειαζόταν διότι είχαν ανάγκη ενός αποτελεσματικού εκκλησιαστικού μηχανισμού για τη διοίκηση των χριστιανών. Η εκκλησία και το Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης ήταν ένας θεσμός το οποίο οι Οθωμανοί διατήρησαν και επανασυγκρότησαν αμέσως μετά την άλωση της Πόλης διότι τους ήταν απαραίτητος για το έλεγχο των χριστιανών.
- Η ύπαρξη "κρυφού σχολειού" φαντάζει εντελώς παράλογη με δεδομένο ότι λειτουργούσαν απρόσκοπτα ανώτερες σχολές, όπως η Μεγάλη Σχολή του Γένους, οι σχολές της Πάτμου, των Ιωαννίνων, του Άθω, της Σμύρνης κ.α
Να υπογραμμιστεί ακόμη πως οι τόποι που παρουσιάζονται μέχρι σήμερα ότι λειτουργούσαν "κρυφά σχολειά" βρίσκονται σε περιοχές όπου είτε λειτουργούσαν ανώτερες σχολές (π.χ Δημητσάνα, Ιωάννινα κ.α) είτε κατακτήθηκαν σχετικά αργά (π.χ Κρήτη 1669, Τήνο 1715 κ.α) και άρα η ύπαρξη "κρυφού σχολειού" τοποθετείται σε περίοδο όπου πολλαπλασιάζονται οι νόμιμα λειτουργούσες ανώτερες σχολές (18ος αιώνας).
Τέλος θα πρέπει να υπογραμμιστεί ότι αντικειμενικά οι δάσκαλοι στις αγροτικές περιοχές ήταν οι κληρικοί γιατί ήταν οι μόνοι γραμματιζούμενοι, ενώ αντίστοιχα όποιος μάθαινε γράμματα συνήθως το έκανε για να γίνει κληρικός, μιας και η μόρφωση στο αγροτικό χώρο δεν είχε καμία άλλη χρησιμότητα. Όσο δε αφορά τη φοίτηση τη νύχτα, αυτή ήταν αντικειμενικό γεγονός (όταν συνέβαινε) γιατί και τα παιδιά εργαζόταν στις αγροτικές δουλειές τα πρωινά...
«Το “κρυφό σχολειό” αποτελεί έναν από τους πιο γοητευτικούς και συνάμα και από τους πιο ανθεκτικούς και πιο διαδεδομένους μύθους της εθνικής μας ιστορίας. Η κριτική που άσκησε ο Αγγέλου, όσο και άλλοι ερευνητές στο μύθο ήδη από τη μεταπολεμική περίοδο καθώς και το ανανεωτικό πνεύμα που επικράτησε στα σχολικά εγχειρίδια από τα τέλη της δεκαετίας του 1970 είχαν ως αποτέλεσμα τη σταδιακή απάλειψη της αναφοράς του, τόσο από τα αναλυτικά προγράμματα όσο και από το σύνολο σχεδόν των σχολικών εγχειριδίων της μέσης και πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Ωστόσο ο μύθος φαίνεται να ανθίσταται αν όχι και να επεκτείνει τη διάδοση του». 
Παναγιώτης Στάθης, ιστορικός
«Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος διαμαρτυρήθηκε στον υπουργό Παιδείας Ιωάννη Βαρβιτσιώτη κι εκείνος, προς τιμήν του, όπως αναφέρεται σε έγγραφο των Τμημάτων Δημοτικής και Μέσης Εκπαιδεύσεως του ΚΕΜΕ προς αθηναϊκή εφημερίδα της 21/5/1978 έδωσε αμέσως εντολή, από τα υπό εκτύπωση νέα σχολικά βιβλία να απαλειφθεί η φράση: ‘Σύμφωνα με τα τελευταία πορίσματα της ιστορικής επιστήμης το Κρυφό Σχολειό είναι ένας μύθος και δεν υπήρξε στην πραγματικότητα’, από τη σελίδα 173 της Ιστορίας της Γ’ Λυκείου». 
φυλλάδιο με τίτλο “Το ‘Κρυφό Σχολειό’” Ι.Μ. Χατζηφώτης, 1978
«Βρήκανε λοιπόν πως κατά τα χρόνια εκείνα τα παλιά η παιδεία μας κατατρεχόταν από τους Τούρκους αλύπητα και το τελευταίο της καταφύγιο, άγιο βήμα μυστικό ήταν το κρυφό σκολειό. Εκεί, νύχτα βαθειά στέλναν οι μαννάδες τα παιδιά τους και με τη λαχτάρα που είχανε στην καρδιά, τα μαθαίναμε να λένε στο δρόμο το γνωστό παιδιάτικο τραγούδι, που είναι και νανούρισμα μαζί, τραγούδι σ’ όλους γνωστό, που λέει: Φεγγαράκι μου λαμπρό/ φέγγε μου να περπατώ,/ να πηγαίνω στο σκολειό,/ να μαθαίνω γράμματα,/ του Θεού τα πράματα. Ανάμεσα σ’ όσες διατριβές έτυχε να διαβάσω γραμμένες από παιδαγωγικούς άντρες ή γυναίκες, δεν είδα καμιάν ιστορική μαρτυρία, που να βεβαιώνη την ύπαρξη κρυφού σκολειού, όμως ούτ’ εγώ μέσα στον αμέτρητο σωρό ανέκδοτου υλικού για της σκλαβιάς τα σκολειά, που έχω συναγμένο, δεν απάντησα τίτοτε που να κάνη λόγο για το σκολειό έξω από το τραγούδι. Φαίνεται λοιπόν πως για τους παιδαγωγικούς ρήτορες που ανάφερα, άλλη δεν υπάρχει μαρτυριά παρά το ίδιο εκείνο μοναχό περίφημο τραγούδι.
Όμως, αν και για την ύποφτή μου κρίση δε φτάνει το τραγούδι, ας το ξετάσουμε κι’ αυτό. Έρχεται λοιπόν η απορία πρώτα, πώς του κρυφού σκολειού τα μαθητούδια, που νύχτα πηγαίνανε στο σκολειό -κι’ αυτό θα βρισκόταν έξω από το χωριό, λοιπόν σε μοναστήρι είτε σε ρημοκλήσι- πώς τ’ ανήσυχα παιδιά, όλο φωνές, και γέλια και παιχνίδια στο δρόμο τους θα ξεφεύγανε την προσοχή των Τούρκων. Και δεν ήτανε των Τούρκων μοναχά ο κίντυνος -ας τον παραδεχθούμε μια στιγμή- αλλά νύχτα στην ερημιά ήτανε και λύκοι. Και πρώτα απ’ όλα ήτανε της μάννας η λαχτάρα κι’ όλου του χωριού. Τάχα τα παιδιά παίρνανε στο δρόμο τους κανένα φύλακα μιστωτό του χωριού; Τάχα τα συνόδευε κανένας πατέρας, αδελφός με τη σειρά του; Σοβαρές απορίες, ανησυχίες ρητορικές, που τις χαρίζω στον άγρυπνο της Εθνικής παιδείας ρήτορα. Όλο αυτό το φανταχτερό και κούφιο και χωρίς θεμέλιο χτίσμα πέφτει σε μια στιγμή σωρός μ’ ένα λόγο μοναχά: Ποτέ ο Τούρκος, ο αγράμματος δε μπόδισε το Χριστιανό γράμματα να μαθαίνη, και μονάχα πολύ σπάνια έμπαινε στη μέση να χωρίζη τους δασκάλους άμα πιανόνταν από τα μαλλιά και γινόνταν σκάνταλο με τα μεγάλα τους σκολειά. Όμως αυτό γινόταν στις χώρες με τα μεγάλα σκολειά ή στα μεγάλα μοναστήρια, όχι ποτέ μέσ’ στα χωριά. Επειτα, αν ήταν η κατώτατη παιδεία απαγορευμένη από τους Τούρκους, θα τολμούσε μάννα να στείλη το μακρό της μακρυά κι’ ο Τούρκος πάλι θα ήταν τάχα δύσκολο ν’ ανακαλύψη τα παιδιά των χριστιανών να περνάνε παίζοντας και φωνάζοντας στο δρόμο τους; (…)Είναι λοιπόν παλιό υποχρεωτικό συνήθιο να πηγαίνη ο παπάς αξημέρωτα στην εκκλησιά και περισσότερο άμα είχε και μαθηταρούδια να προσέξη στο νάρτηκα είτε και μέσα στα σκαλοπάτια του εικονοστάσιου, όπου βοηθούσανε και τ’ αναμμένα καντήλια. Ο δάσκαλος παπάς μπορούσε νάταν και διάκος ή και γερομόναχος. Κάθε μαννούλα έπρεπε να ετοιμάση, να καλοπιάση το μισοξύπνητο παιδί για να το ξεκινήση. Και στεκόταν η μάννα πίσω, έλεγε στ’ άλλο το μικρότερο πούχε στο πλευρό της το νανούρισμα, για να το κάμη κι’ εκείνο ν’ αγαπάη τ’ αγουροξύπνημα.. και το Κρυφό σκολειό!
άρθρο του Γιάννη Βλαχογιάννη -φιλόλογος Δημοσιεύτηκε στη “Νέα Εστία” με τίτλο “Το κρυφό σκολειό”

Μύθος τρίτος: Ο ρόλος του ανώτερου Κλήρου
Ανεξάρτητα από το ρόλο που έπαιξε ο λαϊκός-κατώτερος Κλήρος, ο οποίος στήριξε και συμμετείχε εν πολλοίς στην Επανάσταση, τα δεδομένα για την ανώτερη ιεραρχία ήταν σε αντίθετη κατεύθυνση.
Η κορυφή της εκκλησίας δεν ήθελε την επανάσταση γιατί έτσι θα έχανε τα προνόμια που της δόθηκαν από την Οθωμανική αυτοκρατορία και που μέχρι σήμερα διατηρούνται ορισμένα από αυτά...
Να θυμίσουμε κατ' αρχήν ότι το Πατριαρχείο αφόρισε τον Υψηλάντη και το Σούτσο όταν ξεκίνησε η Επανάσταση στις Ηγεμονίες. Ακόμη ορισμένες μόνο δηλώσεις του Ιερατείου αποδεικνύουν το πώς αντιμετώπισε την επανάσταση:
Ο Πατριάρχης Γρηγόριος ο Ε' δηλώνει για το Ρήγα Φεραίο και την κήρυξη της επανάστασης: " Το έργο του είναι πλήρες σαθρότητας" και προξενεί κοινή βλάβη". Ενώ για την επανάσταση: "εδηλώσαμε προς πάντας τους ομογενείς ευσεβείς να διατηρούμε το ραγιαλίκι και να μην τολμήσετε καθ' οιονδήποτε τρόπο να δεχθείτε ποτέ τους εχθρούς κατά της κραταιάς βασιλείας".
Ο Π.Π. Γερμανός που τελικά "βλόγησε τα όπλα με τη πιστόλα στο κρόταφο" αποκαλεί τον Παπαφλέσσα "εξωλέστατο (δηλαδή ρεμάλι) και απατεώνα". Ενώ λίγο πριν ξεσπάσει η επανάσταση δηλώνει (το γράφει στα απομνημονεύματά του):
"Συσκεφθέντες λοιπόν μετ' επιστασίας και ιδόντες ότι το πλείστον μέρος της Ελλάδος, δεν έχει ιδέα περί τοιούτου πράγματος (για τη επανάσταση)...εξετάσαντες δε και την εσωτερικήν κατάστασιν του Έθνους ενέκριναν άπαντες το καιρόν ουχ αρμόδιον ώστε να μείνει η Διοίκησις ήσυχος και εκτός υπονοιών". Θα μπορούσαν να αναφερθούν και άλλα στοιχεία για το ρόλο του ανώτερου κλήρου.
Θα υπογραμμιστεί όμως και μία ακόμη πλευρά. Κατά τη διάρκεια της τουρκοκρατίας πολλές εξεγέρσεις τέμνουν τις υπάρχουσες θρησκευτικές κοινότητες και δεν φέρνουν μονοδιάστατα ως αντίπαλους από την μια τους χριστιανούς και από την άλλη τους μουσουλμάνους, αλλά τάξεις κοινωνικές άνισες (αγρότες-κοτζαμπάσηδες).
Ορισμένα παραδείγματα: Να θυμίσουμε τα περίφημα "καπάκια" (συμφωνίες οπλαρχηγών με τους τούρκους με ανταλλάγματα). Το κίνημα του αρματολού Βλαχάβα το 1808 λαμβάνει χώρα σε συνεργασία των μουσουλμάνων τσιφλικάδων της Θεσσαλίας και στρέφεται κατά του Αλή Πασά.
Και ακόμη, οι χριστιανοί Σουλιώτες συμμαχούν συχνά με τους μουσουλμάνους Τσάμηδες ενάντια στη Αλή Πασά σε μία προσπάθεια διαφύλαξης της τοπικής τους εξουσίας...
Η Επανάσταση του '21 αν σωστά διδαχτεί μπορεί να αποτελέσει ανεξάντλητη πηγή διδαγμάτων και για τους αγώνες του σήμερα. Δυστυχώς όμως κάποιοι, χρόνια τώρα προσπαθούν για ευνόητους λόγους το εξεγερτικό μήνυμα του '21 να το μετατρέψουν σε επέτειο, σε "ακίνδυνο" εικόνισμα. Χρέος των δασκάλων, των διανοητών της εποχής μας να το μεταδώσουν στις σωστές του διαστάσεις.
«Ω συ μιαρά Σύνοδος της Κωνσταντινουπόλεως, εις τι ομοιάζεις; Ήθελα να ξεύρω από σε τώρα όπου σε ερωτώ, εις τι, λέγω, ομοιάζεις τους ιερούς και θείους αποστόλους του λόγου της σοφίας του Ιησού Χριστού; Ίσως στην αφιλοκέρδεια, όπου εκείνοι εκήρυττον; Άλλ’ εσύ είσαι γεμάτη από χρήματα, όπου καθημερινώς κλέπτεις από τους ταλαίπωρους χριστιανούς… Συ είσαι μία μάνδρα λύκων, όπου δεν υπακούεις τον ποιμένα σου και κατατρώγεις τα αθώα και πολλά ήμερα πρόβατα της ορθοδόξου εκκλησίας…. Η Σύνοδος αγοράζει τον πατριαρχικό θρόνο από τον οθωμανικό αντιβασιλέα δια μίαν μεγάλη ποσότητα χρημάτων, έπειτα τον πωλεί ούτινος της δώσει περισσότερο κέρδος, και τον αγοραστή τον ονομάζει πατριάρχη. Αυτός, λοιπόν, δια να ξαναλάβει τα όσα εδανείσθη δια την αγορά του θρόνου, πωλεί τις επαρχίες, στις αρχιεπισκοπές, ούτινος δώσει περισσοτέραν ποσότητα, και ούτως σχηματίζει τους αρχιεπισκόπους, οι οποίοι πωλώσει και αυτοί εις άλλους τας επισκοπάς των. Οι δε επίσκοποι τας πωλώσει των χριστιανών, δηλαδή γυμνώνουσι τον λαό, δια να εβγάλωσι τα όσα εξώδευσαν. Και ούτος εστίν ο τρόπος, με τον οποίον εκλέγονται των διαφόρων ταγμάτων τα υποκείμενα, δηλαδή ο χρυσός… Πώς άραγε ζώσιν αυτοί οι αρχιεπίσκοποι εις τας μητροπόλεις των και ποίαι είσίν αι αρεταί των; Τρώγωσι και πίνωσι ως χοίροι. Κοιμώνται δεκατέσσαρας ώρας τήν νυκτα καί δύο ώρας μετά το μεσημέρι. Λειτουργούσι δύο φοράς τον χρόνο, και όταν δεν τρώγωσι, δεν πίνωσι, δεν κοιμώνται, τότε κατεργάζονται τα πλέον αναίσχυντα έργα, όπου τινάς ημπορεί να στοχασθεί. Και ούτως εις τον βόρβορο της αμαρτίας και εις την ιδίαν ακρασίαν θησαυρίζουσι χρήματα, και οι αναστεναγμοί του λαού είναι προς αυτούς τόσοι ζέφυρες. .. . Αυτοί πέμπουσι τόσους ληστάς, δια να ειπώ έτσι, εις τα χωρία της επισκοπής των, και τους δίδουσι τον τίτλο του πρωτοσυγκέλλου ή του αρχιμανδρίτου άλλου τινός τάγματος, οι οποίοι άλλο δεν ξεύρουν, παρά να γράφουν ονόματα των χριστιανών με όλη την ανορθογραφία. Αυτοί, λοιπόν, περιφέρονται εις όλα τα χωρία της επισκοπής και με άκραν ασπλαγχνία εκδύουσι τους πολλά αθώους χωριάτας, και μάλιστα τας γυναίκας… Εκατό χιλιάδες, και ίσως περισσότεροι, μαυροφορεμένοι ζώσιν αργοί και τρέφονται από τους ιδρώτας των ταλαιπώρων και πτωχών Ελλήνων. Τόσαι εκατοντάδες μοναστήρια. όπου πανταχοθεν ευρίσκονται, είναι τόσαι πληγαί εις την πατρίδα, επειδή, χωρίς να την ωφελήσουν εις το παραμικρό, τρώγωσι τους καρπούς της και φυλάττουσι τους λύκους… Ιδού, ω Έλληνες, αγαπητοί μου αδελφοί, η σημερινή αθλία και φοβερά κατάστασις του ελληνικού ιερατείου, και η πρώτη αιτία όπου αργοπορεί την ελευθέρωσιν της Ελλάδος… Αυτοί οι αμαθέστατοι, αφού ακούσουν ελευθερία, τους φαίνεται μία αθανάσιμος αμαρτία….ω πατριάρχα… κατεδάφισε όλα τα μοναστήρια, δια να ολιγοστεύσης τα βάρη του λαού… κάμε, τέλος πάντων, μίαν φοράν το χρέος σου». 
Ελληνική Νομαρχία, Ανώνυμου του Έλληνος, 1806
«Την ασφάλειά τους οι αρχιερείς και οι άλλοι κληρικοί εξαγόραζαν συνήθως με χρηματικά ποσά και δώρα που η ακόρεστη τουρκική φιλαργυρία τους επέβαλλε σιωπηρά ή και απροκάλυπτα…Για τη συγκέντρωση του μεγάλου αυτού ποσού είχε επιβληθεί ήδη από τους πρώτους χρόνους της κατοχής, ετήσιος φόρος 12 άσπρων σε κάθε έγγαμο χριστιανό». 
Θ. Δετοράκης καθηγητής Βυζαντινής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο της Κρήτης

http://www.technews.gr/modules/newbb/viewtopic.php?post_id=5819

  


Δευτέρα 21 Μαρτίου 2011

Τέλος εποχής για το δημόσιο σχολείο;


Τη Δευτέρα 14 Μαρτίου δόθηκε στη δημοσιότητα η απόφαση του Υπουργείου Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων, για τις συγχωνεύσεις - καταργήσεις σχολικών μονάδων και τις συμπτύξεις τμημάτων. Η απόφαση αυτή ορίζει ότι από τη νέα σχολική χρονιά, σε σύνολο περίπου 11.500 σχολικών μονάδων Πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, συνενώνονται οι 1.523 μονάδες και γίνονται 672. Επιπλέον, όσον αφορά τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση, σε σύνολο 3.116 σχολικών μονάδων συνενώνονται οι 410 μονάδες και γίνονται 205. Οι σχολικές μονάδες με μικρή οργανικότητα, όπως μονοθέσια, διθέσια και τριθέσια νηπιαγωγεία, καθώς και εξαθέσια δημοτικά σχολεία είναι οι πρώτοι στόχοι της εν λόγω απόφασης.
Το Υπουργείο προωθεί αυτό το νέο εκπαιδευτικό καθεστώς στην προσπάθειά του να μειώσει τις δαπάνες για την παιδεία προκειμένου να εξοικονομήσει χρήματα για την αποπληρωμή του χρέους, όπως το ίδιο ισχυρίζεται. Κι αυτό, ενώ οι δαπάνες βρίσκονται ήδη στο χαμηλότερο επίπεδο της Μεταπολίτευσης, στο 2,75% του προϋπολογισμού, η δε χρηματοδότηση για τα λειτουργικά έξοδα είναι στο 40% του μέσου όρου της τελευταίας δεκαετίας. Σε αυτό το πλαίσιο, το υπουργείο προβάλλει ως στόχους την παροχή εκπαίδευσης καλύτερης ποιότητας και την ευκολότερη πρόσβαση αυτών στις σχολικές μονάδες… Τα κριτήρια που θέσπισε το υπουργείο για να προχωρήσει στο έργο του ήταν ο αριθμός των μαθητών ανά τμήμα και η ενοικίαση των σχολικών κτιρίων σε ιδιώτες ή εταιρείες.
Όλα τα παραπάνω έχουν ξεσηκώσει θύελλα αντιδράσεων, όχι μόνο από το σύνολο της εκπαιδευτικής κοινότητας αλλά από το σύνολο της ελληνικής κοινωνίας. Και όχι άδικα, αν αναλογιστούμε ότι οι πραγματικοί λόγοι των συγχωνεύσεων ουδεμία σχέση έχουν με παιδαγωγικά κριτήρια. Αντίθετα, με τις συγχωνεύσεις των σχολικών μονάδων αυξάνεται ο αριθμός των μαθητών ανά τμήμα και σε ορισμένες περιπτώσεις αυξάνεται ο αριθμός των τμημάτων ανά σχολείο. Η συνέπεια αυτού του εγχειρήματος είναι η δημιουργία σχολείων - μεγαθήριων, τύπου Γκράβας, στα οποία ενισχύονται οι απρόσωπες σχέσεις και παύει να ισχύει το ανεδαφικό επιχείρημα του Υπουργείου για ανάπτυξη των κοινωνικών δεξιοτήτων των μαθητών. Σε αυτά τα νέου τύπου σχολεία παύει να ισχύει η παιδαγωγική σχέση μεταξύ μαθητή και δασκάλου, παρακωλύεται η εκπαιδευτική πράξη, ενώ, όπως είναι αναμενόμενο, υποβαθμίζεται εντελώς ο παιδαγωγικός χαρακτήρας της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Ακόμα, οι μετακινήσεις των μαθητών από και προς τις νέες και γενικά άγνωστες σχολικές τους μονάδες, θα μοιάζουν με καθημερινό αγώνα δρόμου, ειδικά στην επαρχία που πολλές φορές χωριά αποκλείονται για μέρες λόγω καιρικών συνθηκών, καθώς θα πρέπει να προσέρχονται σε αυτές με μισθωμένα αυτοκίνητα ή λεωφορεία, των οποίων τα έξοδα θα επιβαρύνουν και θα επωμίζονται οι ίδιοι οι γονείς των παιδιών σε μια ήδη δύσκολη οικονομικά συγκυρία, καθώς το ίδιο το Υπουργείο δεν έχει προβλέψει άλλη σχετική ρύθμιση, δεδομένων και των νέων Καλλικρατικών Δήμων που ως επί το πλείστον είναι ήδη αρκετά χρεωμένοι για να δεχτούν και άλλες δαπάνες που τα Υπουργεία δεν είναι σε θέση να καλύψουν. Οι μαθητές, λοιπόν, θα αναγκαστούν να αντιμετωπίσουν, εκτός των άλλων, ένα καινούριο και απρόσωπο σχολικό περιβάλλον και μέσα σε αυτό να εξοικειωθούν, ακόμα και αν είναι υποχρεωμένα να κάνουν μισάωρες ή και παραπάνω διαδρομές φτάνοντας στο σχολείο ήδη κουρασμένα -ιδίως τα μικρότερα σε ηλικία παιδιά- και με την απαίτηση να ανταπεξέλθουν στις σχολικές τους υποχρεώσεις, πράγμα καθόλου εύκολο αν λάβουμε υπόψη και το συναισθηματικό αλλά και ψυχολογικό κόσμο των παιδιών ηλικίας 5 έως 18 ετών.
Η νέα αυτή πραγματικότητα, όμως, όπως προαναφέρθηκε, δεν επηρεάζει μόνο το μαθητικό δυναμικό αλλά και το εκπαιδευτικό προσωπικό. Σε κάθε συγχώνευση σχολικής μονάδας χάνεται περίπου το 20% των οργανικών θέσεων των εκπαιδευτικών, κάτι το οποίο υποχρεώνει μια πληθώρα εκπαιδευτικών, καθηγητών και δασκάλων να μετακινηθούν από τη σχολική μονάδα στην οποία βρίσκονται και υπηρετούν σε μία άλλη, η οποία πιθανότατα να βρίσκεται εκτός νομού ή ακόμα χειρότερα και εκτός περιφέρειας. Οδηγούνται, λοιπόν, σε εργασιακή περιπλάνηση και ταυτόχρονα ανοίγει ο δρόμος για μαζικές απολύσεις στον εκπαιδευτικό κλάδο, εντείνοντας με αυτόν τον τρόπο την εργασιακή επισφάλεια ειδικότερα των νέων εργαζομένων. Επιπλέον, περιορίζονται οι υπηρεσιακές μεταβολές, εφόσον πλέον δεν θα γίνονται δεκτές από γραφεία και διευθύνσεις εκπαίδευσης οι αιτήσεις μεταθέσεων, αποσπάσεων και μετατάξεων, διότι τα οργανικά κενά θα έχουν ήδη καλυφθεί. Παρατείνεται, τέλος, το φαινόμενο της αδιοριστίας, καθώς το Υπουργείο βοηθά να μετατραπεί σε άπιαστο όνειρο η αγωνία και η ελπίδα των αναπληρωτών εκπαιδευτικών για διορισμό.
Για όλα τα παραπάνω, λοιπόν, εκτιμάται ότι το καλά οργανωμένο σχέδιο αυτό δεν είναι παρά μόνο η αρχή μιας πορείας που οδηγεί στη ριζική υποβάθμιση του Δημόσιου Σχολείου. Με εκπαιδευτικούς αποξενωμένους πλήρως από την ίδια τους την εργασία και το περιεχόμενό της εξαιτίας της κυβερνητικής πολιτικής, με εκπαιδευτικούς - αναπληρωτές απλήρωτους και ελαστικά εργαζόμενους από προγράμματα ΕΣΠΑ τα οποία το 2013 ολοκληρώνονται, χωρίς εργασιακή ασφάλεια και με πλήρη εξάρτηση από τους υπερχρεωμένους δήμους αναπτύσσεται ένας νέος τύπος σχολείου, φθηνού και ευέλικτου σχολείου του μνημονίου και της αγοράς, του οποίου η χρηματοδότηση θα γίνεται με βάση την αποτελεσματικότητα της κάθε σχολικής μονάδας.
Επειδή το μαθητικό δυναμικό και το εκπαιδευτικό προσωπικό δεν έχουν να κάνουν με αριθμούς και προσθαφαιρέσεις, αλλά με ανθρώπινες ψυχές, τους πολίτες του σήμερα και του αύριο, το τελικό αποτέλεσμα αυτής της μάχης, που θα εξαρτηθεί από το συνολικό συσχετισμό δύναμης, μας αφορά όλους. Αντιδράσεις ήδη έχουν αρχίσει να εκδηλώνονται σε συλλόγους τόσο Διδασκόντων όσο και Γονέων και Κηδεμόνων, με τα συνδικαλιστικά όργανα να καλούν σε στάσεις εργασίας. Η μάχη είναι κρίσιμη -κι αυτό που κρίνεται ακόμα κρισιμότερο.

http://www.youtube.com/watch?v=cjKmCWzN2FM

http://rednotebook.gr/details.php?id=2146

Σάββατο 12 Μαρτίου 2011

Τζάμπα και φτηνά online



Οι καιροί είναι δύσκολοι, οι μισθοί συρρικνώνονται και η οικονομία πάει από το κακό στο χειρότερο. Και με βάση αυτά τα δεδομένα, πρέπει -η πλειονότητα τουλάχιστον- να προσπαθήσουμε να επιβιώσουμε με όσο το δυνατόν λιγότερες ...απώλειες. Είναι όμως και μια ευκαιρία να νιώσουμε ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ από ...καταναλωτικές εξαρτήσεις. Επειδή όμως είναι επιστημονικά αποδεδειγμένο ότι κάθε υπερβολική στέρηση καταλήγει σε κακή διάθεση και κατάθλιψη, ο Ιστός έχει γεμίσει από sites με δωρεάν υπηρεσίες και προϊόντα, ανταλλακτικούς ιστότοπους και ενημερωτικά blogs και sites για να ξέρετε πάντα πώς θα γλιτώσετε χρήματα, αλλά και πώς δεν θα στερηθείτε μικρές πολυτέλειες, επιλέγοντας δωρεάν εκδηλώσεις, δωρεάν μαθήματα, σεμινάρια κ.λπ. Ας δούμε παρέα τι κυκλοφορεί στον Ιστό σε μια προσπάθεια να περάσουμε την κρίση χωρίς να... μας πιάνει κρίση.
Φασούλι το φασούλι, όλο και κάτι γίνεται για όσους μετρούν κάθε ευρώ. Στο http://fasouli.wordpress.com γίνεστε μέλος σε ένα δίκτυο ανταλλακτικό, στο οποίο δίνετε προϊόντα και υπηρεσίες που μπορείτε να προσφέρετε και λαμβάνετε άλλες που έχετε ανάγκη.
Ενημερωθείτε για κάθε τι δωρεάν που μπορείτε να βρείτε στην πόλη. Συναυλίες, σινεμά, ταξίδια, υπηρεσίες και ένα σωρό ακόμα εκδηλώσεις και υπηρεσίες, δωρεάν στο http://free-shop.blogspot.com. Για να μην στερείστε όταν δεν είναι απαραίτητο και για να ξέρετε πάντα τι μπορείτε να παρακολουθήσετε χωρίς να ξοδέψετε ούτε ένα ευρώ, βάλτε το στα αγαπημένα σας.
Μην πετάτε τίποτα. Όλα όσα δεν σας χρειάζονται μπορεί να είναι το καλύτερο δώρο για άλλους που δεν έχουν χρήματα να τα αποκτήσουν. Κάθε φορά λοιπόν που κάνετε εκκαθάριση στο σπίτι, αλλάζετε έπιπλα, χαλιά, οικοσκευές κ.λπ., κάντε κλικ στο www.xariseto.gr και χαρίστε αυτά που θα πετάγατε.
Tο ελληνικό Δίκτυο Γυναικών Ευρώπης, εκτός των άλλων έχει δημιουργήσει μια πολύ ενδιαφέρουσα «τράπεζα χρόνου». Η τράπεζα αυτή ζητά από κάθε έναν ενδιαφερόμενο να προσφέρει κάποια υπηρεσία βάσει του επαγγέλματός του ή της ιδιότητάς του (σιδέρωμα, παροχή νομικών υπηρεσιών, μαγείρεμα, εκμάθηση κάποιας ξένης γλώσσας κ.λπ.) και ως αντάλλαγμα να πάρει κάποια άλλη υπηρεσία. Για παράδειγμα, ένας δικηγόρος μπορεί να προσφέρει μία ώρα νομικές υπηρεσίες και να πάρει ως αντάλλαγμα μία ώρα φροντίδας κάποιου ηλικιωμένου. Περισσότερα στο www.enow.gr.
Ψάχνει και βρίσκει τις τρέχουσες προσφορές ώστε να ξέρετε κάθε στιγμή τι σας συμφέρει να αγοράσετε. Με ένα κλικ στο www.e-offer.gr. Το ίδιο κάνει και το http://prosfores.blogspot.com, το http://dealz.gr και το www.mysales.gr, που προσφέρει εντελώς δωρεάν εκπτωτικούς κωδικούς, εκπτωτικά κουπόνια, προσφορές και Super Deals.
Το http://prosfores-fylladia.gr σας ενημερώνει για όλες τις προσφορές σε σούπερ μάρκετ και καταστήματα, όπως αυτές προκύπτουν μέσα από τα διαφημιστικά φυλλάδια. Έτσι ξέρετε τις προσφορές της εβδομάδας και αναλόγως πορεύεστε.
Το κινητό σας τηλέφωνο τα έφτυσε και η επιδότηση που σας δίνουν είναι πενταροδεκάρες. Στο www.hotshop.gr και το www.zer.gr μπορείτε να πουλήσετε το παλιό σας κινητό ή να το ανταλλάξετε με κάποιο άλλο πληρώνοντας μικρή διαφορά.
Αν ο σφιχτοχέρης θείος Σκρουτζ αποφάσιζε να πάει κάποτε διακοπές, θα δοκίμαζε σίγουρα το www.skroutzholidays.com που έχει όλους τους οικονομικότερους προορισμούς, καταλύματα κ.λπ. Μπορείτε να δείτε ακόμα και το ελληνικής εμπνεύσεως www.socialtourism.gr και το www.megatravel.gr.
Για να μην περιμένετε τις εκπτώσεις, μάθετε πού έχει στοκατζίδικα με τα αγαπημένα σας ρούχα, αξεσουάρ, παπούτσια και είδη για το σπίτι στο www.greek-outlets.com, το www.stockshops.gr και το www.stockoutlets.gr. Επειδή δεν είναι ανάγκη να δίνετε περιουσίες όταν ψωνίζετε.
Υπάρχουν κόλπα και τρικ για να ξοδεύετε λιγότερα σε υπηρεσίες και πάγια. Επίσης υπάρχουν τρόποι να εξοικονομήσετε χρήματα φτιάχνοντας εσείς καθαριστικά, ανακυκλώνοντας κ.λπ. Το http://meacolpa.blogspot.com θα σας βοηθήσει πολύ σε αυτή σας την προσπάθεια.
Για την πολύπαθη γενιά των 700 ευρώ, αλλά και για όλους τους χαμηλόμισθους που θέλουν να ξέρουν πού θα βρουν φτηνές λύσεις και προϊόντα, το http://genia700euro.pblogs.gr είναι σωτήριο.
Χωρίς ούτε ένα ευρούλι, δοκιμάστε το www.tzaba.gr, το www.forfree.gr και το http://jaba.gr. Επίσης μην παραλείψετε να δείτε το www.free.gr και το www.dwrean.net.
Ανακυκλώστε ανταλλάσσοντας με μια επίσκεψη στο www.freecycle.org.
Μεταχειρισμένα αντικείμενα, δωρεάν μαθήματα, κοινοβιακό μαγείρεμα και διάφορα ακόμα στο http://skoros.espiv.net/projects.
Για ένα χέρι βοήθειας στους πραγματικά μη έχοντες, όλα τα συσσίτια και οι δωρεάν κρατικές και ιδιωτικές παροχές στο http://helping.gr.
Θέλετε δωρεάν προγράμματα για τα pc σας; Μπείτε (ενδεικτικά) στα: www.winaddons.com, www.freeware-apps.com, www.opensoft.gr και http://happysurfer.gr και κατεβάστε ό,τι σας χρειάζεται, νόμιμα και χωρίς ευρώ.
Για δωρεάν λεξικά online, εκτός από το http://translate.google.com, δείτε (ενδεικτικά) και τα www.greek-language.gr/greekLang/index.html, και www.komvos.edu.gr/dictionaries/dictonline/DictOnLineTri.htm.
Δωρεάν τραγούδια θα βρείτε -εκτός των άλλων και- στο www.last.fm.
Είναι φορές που αισθάνεστε τυχεράκηδες σαν τον Γκαστόνε; Δοκιμάστε την τύχη σας στα http://kerdiseto.blogspot.com και www.kliroseis.gr.
Τα σημεία στα οποία θα βρείτε δωρεάν σύνδεση στο Ίντερνετ σε όλη τη χώρα με ένα κλικ στο http://free-wifi.gr.
Για τους φοιτητές που θέλουν να δώσουν τα παλιά τους βιβλία σε νέους φοιτητές και να αποκτήσουν νέα φτηνότερα, δείτε το www.bookbeast.gr.
Και υπάρχουν δεκάδες ακόμα, όρεξη να έχετε να ψάχνετε...

http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=253045

Τετάρτη 9 Μαρτίου 2011

Νέες οδηγίες για διέλευση από τα διόδια χωρίς πληρωμή



Ο ΑΓΩΝΑΣ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΑ ΔΙΟΔΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ. ΔΕΝ ΜΑΣ ΦΟΒΙΖΟΥΝ ΑΛΛΑ ΜΑΣ ΕΞΟΡΓΙΖΟΥΝ. ΔΕΝ ΥΠΟΚΥΠΤΟΥΜΕ ΣΤΟΥΣ ΠΙΣΤΟΥΣ ΥΠΗΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΜΠΟΜΠΟΛΑ.

Μετά και από την δημοσίευση σε ΦΕΚ της (ν)τροπολογίας Ρέππα ισχύουν νέες οδηγίες διέλευσης από τα διόδια ΧΩΡΙΣ ΠΛΗΡΩΜΗ.

Αναλυτικά:
Ζητάμε έκδοση Επί πιστώσει απόδειξης.
ΔΕΝ ΠΛΗΡΩΝΟΥΜΕ - ΠΩΣ ΠΕΡΝΑΜΕ;
Δηλώνουμε στον υπάλληλο ότι «δεν μπορούμε να πληρώσουμε» δίνοντας τον αριθμό κυκλοφορίας του οχήματός μας. Ζητάμε να εκδοθεί απόδειξη με πίστωση και να ανοίξουν την μπάρα.
Αν καθυστερούν προειδοποιούμε ότι:
α) αν δεν ανοίξουν αμέσως την μπάρα καταστρατηγούν το συνταγματικό μας δικαίωμα για ελεύθερη μετακίνηση και διαπράττουν το ποινικό αδίκημα της παράνομης κατακράτησης.
β) αν δεν εκδώσουν την απόδειξη διαπράττουν το φορολογικό αδίκημα της άρνησης εκδόσεως επί πιστώσει φορολογικού στοιχείου.
γ) αν αρνηθούν να ανοίξουν διαπράττουν και το αδίκημα της πρόκλησης για εκτέλεση παράνομης πράξης. Εάν καθυστερεί το άνοιγμα της μπάρας και διαπιστώσουμε ότι δεν υπάρχει τροχαία ανοίγουμε την μπάρα με απλή ώθηση προς τα εμπρός και συνεχίζουμε την πορεία μας. Εάν καθυστερεί το άνοιγμα της μπάρας και υπάρχει τροχαία τότε ζητάμε την συνδρομή του αστυνομικού ώστε να κοπεί πιστωτικό και να ανοίξει η μπάρα.
Αν μας ζητηθεί να συμπληρώσουμε έντυπο αδυναμίας πληρωμής πριν από την υπογραφή μας γράφουμε: «Με επιφύλαξη της νομιμότητας καταβολής του τέλους». Σε περίπτωση που ο τροχονόμος δηλώσει αναρμόδιος ή αρνούνται να μας ανοίξουν την μπάρα καλούμε την αστυνομία στο 100 και ζητάμε να συλληφθεί ο ταμίας και ο υπεύθυνος των διοδίων και να οδηγηθούν στη δικαιοσύνη με την αυτόφορη διαδικασία για παράνομη κατακράτηση.

Τι άλλαξε στον ΚΟΚ;
Στον κώδικα οδικής κυκλοφορίας προστέθηκε η εξής παράγραφος: «Απαγορεύεται η κυκλοφορία οχημάτων σε αυτοκινητοδρόμους, οδούς ταχείας κυκλοφορίας, σήραγγες και γέφυρες που διακρίνονται με ειδικές πινακίδες σήμανσης χωρίς την καταβολή διοδίου τέλους, όταν και όπου προβλέπεται η καταβολή αυτή. Για την καταβολή του διοδίου τέλους είναι υπόχρεοι εις ολόκληρον ο κύριος και ο οδηγός του οχήματος. Η βεβαίωση της παράβασης γίνεται από τα αρμόδια αστυνομικά όργανα που τη διαπιστώνουν αυτοπροσώπως.»
Μπορεί ο παραχωρησιούχος να βεβαιώσει την τροχαία παράβαση ή να μου επιβάλλει πρόστιμο; Μπορεί ο παραχωρησιούχος να διαβιβάσει στην τροχαία ποιοι δεν πλήρωσαν και να κοπεί κλήση;
Όχι, ο παραχωρησιούχος είναι ιδιωτική εταιρία και δεν μπορεί να βεβαιώσει τροχαία παράβαση ούτε μπορεί να επιβάλει πρόστιμο. Ρητά προβλέπεται από την τελευταία διάταξη του νόμου, ότι πρόστιμο επιβάλει μόνο ο τροχονόμος και μάλιστα όταν διαπιστώσει την παράβαση αυτοπροσώπως.
Ποιά είναι τα αρμόδια αστυνομικά όργανα;
Αρμόδια να βεβαιώσει παραβάσεις του ΚΟΚ είναι η τροχαία.
Μπορεί να με σταματήσει μετά τα διόδια τροχονόμος και να μου ζητήσει απόδειξη ότι πλήρωσα;
Δεν υπάρχει κάποια διάταξη που να μας υποχρεώνει να κρατάμε τις αποδείξεις. Εξάλλου αν έχουμε περάσει με ΤΕΟ-pass ή με e-pass δεν θα έχουμε απόδειξη. Επίσης η βεβαίωση της παράβασης πρέπει να γίνει «αυτοπροσώπως», δηλαδή να μας δει ο ίδιος ο τροχονόμος να μην πληρώνουμε.
Μπορεί ο τροχονόμος να μου κόψει κλήση στηριζόμενος σε μαρτυρία άλλου ότι δεν πλήρωσα;
Όχι, ο τροχονόμος μπορεί να βεβαιώσει την παράβαση μόνο αν έχει διαπιστώσει ο ίδιος «αυτοπροσώπως» να μην πληρώνουμε.
Μπορεί να βεβαιωθεί η τροχαία παράβαση από τις κάμερες που υπάρχουν στα διόδια;
Όχι, διότι οι κάμερες που ο παραχωρησιούχος έχει τοποθετήσει, είναι παράνομες, έχουν τοποθετηθεί χωρίς άδεια της Αρχής προστασίας προσωπικών δεδομένων και ως εκ τούτου, τα προϊόντα τους αποτελούν παράνομα αποδεικτικά μέσα, που απαγορεύεται να χρησιμοποιηθούν για οποιαδήποτε νόμιμη ενέργεια. Επιπλέον η διάταξη λέει ότι ο τροχονόμος το διαπιστώνει «αυτοπροσώπως» και όχι μέσω της χρήσης τεχνικών μέσων.
Μπορεί ο παραχωρησιούχος να αρνηθεί να μας επιτρέψει να χρησιμοποιήσουμε την οδό;
Όχι, δεν μπορεί να μας απαγορεύσει να χρησιμοποιήσουμε την υποδομή ακόμα κι αν δεν έχουμε χρήματα να πληρώσουμε.
Έχω δικαίωμα να χρησιμοποιήσω την οδό χωρίς να πληρώσω εκείνη τη στιγμή;
Ναι, έχουμε το δικαίωμα να πληρώσουμε αργότερα. Συγκεκριμένα ο Ν. 3535 (Κύρωση Σύμβασης Παραχώρησης άρθρο 3ο, παρ.2 ΦΕΚ 41Α 23/2/2007) αναφέρει:
«Ο υπόχρεος δικαιούται να καταβάλει το οφειλόμενο τέλος, χωρίς άλλη επιβάρυνση, εντός της προθεσμίας των δεκαπέντε ημερών από την έκδοση της βεβαιώσεως του Παραχωρησιούχου με τον τρόπο που θα υποδείξει ο τελευταίος.»
Μπορεί ο παραχωρησιούχος να αρνηθεί να μας κόψει επί πιστώσει απόδειξη αν για οποιοδήποτε λόγο δεν πληρώσουμε;
Όχι, πρέπει να μας κόψει επί πιστώσει απόδειξη. Αν δεν κόψει απόδειξη διαπράττει το φορολογικό αδίκημα της άρνησης έκδοσης επί πιστώσει φορολογικού στοιχείου. Καταγγελία του φορολογικού αδικήματος μπορούμε να κάνουμε στη ΣΔΟΕ καλώντας το 1517.
Δίνουμε τα στοιχεία μας;
Όχι, δεν είμαστε υποχρεωμένοι να δώσουμε τα στοιχεία μας. Αν υποχρεωθούμε να τα δώσουμε για να ξεμπερδέψουμε καλό είναι να δώσουμε τα κανονικά μας στοιχεία γιατί σε περίπτωση που η υπόθεσή μας δικαστεί θα είναι εις βάρος μας να έχουμε δώσει ψευδή στοιχεία.
Υπογράφουμε;
Όχι, δεν είμαστε υποχρεωμένοι να υπογράψουμε κανένα έγγραφο. Αν συμπληρώσουμε έντυπο αδυναμίας πληρωμής, υπογράφουμε, πριν όμως από την υπογραφή μας, γράφουμε: «Με επιφύλαξη της νομιμότητας καταβολής του τέλους».
Αν δεν υπάρχει τροχαία μπορώ να σπρώξω την μπάρα όπως και πριν;
Ναι. Σπρώχνουμε την μπάρα όπως και πριν.
Αν είμαι απρόσεκτος και με δει ο τροχονόμος να μην πληρώνω τι μπορεί να μου συμβεί;
Το πρόστιμο είναι 200 ευρώ και είναι στην κρίση του τροχονόμου το αν θα αφαιρέσει τις πινακίδες, την άδεια και το δίπλωμα για 20 ημέρες.
Αν ο τροχονόμος με γράψει ενώ έχω ακολουθήσει τις οδηγίες τι γίνεται;
Με αντίγραφο της επί πιστώσει απόδειξης καταθέτουμε αναφορά στον διοικητή του τμήματος της τροχαίας για κατάχρηση εξουσίας και παράβαση καθήκοντος, με την ένδειξη «Κοινοποίηση στον Υπουργό Προστασίας του Πολίτη» και ζητάμε την ακύρωση της κλήσης και την επιστροφή πινακίδων, άδειας και διπλώματος.
Τι θα συμβεί αν μου στείλουν ειδοποίηση να πληρώσω;
Αν το έγγραφο μας το επιδίδουν με δικαστικό επιμελητή τότε απευθυνόμαστε σε δικηγόρο, αν δεν έχουμε τηλεφωνούμε στα μέλη των επιτροπών αγώνα για να μας συστήσουν κάποιο δικηγόρο μέλος των επιτροπών αγώνα. Αν το έγγραφο μας το στέλνουν με ταχυδρομείο μπορούμε να το στείλουμε για ανακύκλωση.
Που μπορώ να απευθυνθώ για διευκρινήσεις ή για βοήθεια;
Ηλεκτρονικά στο e-mail  epitropes2010@gmail.com ή καλώντας στα τηλέφωνα των μελών του πανελλαδικού συντονιστικού των επιτροπών αγώνα κατοίκων, πολιτών και εργαζομένων ενάντια στα διόδια που είναι αναρτημένα στa site www.oxidiodia.gr και epitropesdiodiastop.blogspot.com 
Τηλέφωνα μελών του πανελλαδικού συντονιστικού των επιτροπών αγώνα κατοίκων, πολιτών και εργαζομένων ενάντια στα διόδια.
Βόρεια Αττική - Διόδια Αφιδνών: Βασίλης Παπαδόπουλος 6944270606, Ιωσήφ Παπαδόπουλος 6977544446, Κωνσταντίνος Δημητριάδης 6947441050, Νικόλας Θωμαδάκης 6937302055
Αθήνα και Στερεά Ελλάδα: Ανδρέας Αγγέλης 6974198362, Χρυσούλα Κλεινοπούλου 6974347800, Δημήτρης Πολυχρονιάδης 6945394406, Λεωνίδας Παπαδόπουλος 6945931478
Καισαριανή - Βύρωνας: Κραουνάκη Μαριάννα 69509247776, Αλεξοπούλου Γιάννα 6938865972, Ρωμανού Αγγελική 6977355401, Λευκαδίτης Δημήτρης 6947827772
Εύβοια- Χαλκίδα: Μάνος Μεγαγιάννης 6973854756, Φάνης Τζανόπουλος 6983642013, Φανή Αφεντάκη 6972218987
Βοιωτία: Σωτήρης Παπαδημητρίου 6976335329, Γιάννης Σταθάς 6945350354, Δημήτρης Λιανός 6948542165
Φθιώτιδα - Διόδια Τραγάνας: Αργύρης Αλεξίου 6936950699, Κώστας Καστρίτσης 6932453993, Σταύρος Κολιοφούτης 6944662705
Φθιώτιδα- Διόδια Μώλου: Γαλάνη Σούλα 6981955440, Αποστόλης Αυλακιώτης 6972508391
Φθιώτιδα- Λαμία: Μάκης Αργυρόπουλος 6985951959, Βασίλης Λιανός 6983745038, Δημήτρης Μπαϊκούσης 6945561614
Δυτική Αθήνα - Ελευσίνα: Τάκης Αλεξόπουλος 6978338418, Λάκης Λάγαρης 6939288742, Χρήστος Παρασκευάς 6977229718
Πελοπόννησος: Μιχάλης Μπαρμπαρέσος 6972292998, Γιώργος Γάτσος 6979787271, Θανάσης Γρηγοράκος 6939210664, Τάκης Κάτσαρης 6972107113, Μαρία Λεκάκου 6941450268
Δυτική Ελλάδα - Πάτρα: Νίκος Τζιρής 6938630696, Ιάσων Σιούτης 6948823752, Ιάσων Μασούρας 6942856206
Τρίκαλα: Κώστας Γαλαζούλας 6973284291
Μαγνησία: Αναστασία Δεληκάρη 6972243500, Βλάσης Κουνές 6974363924, Δημήτρης Καλατζής 6947776270, Φόρης Ζούτος 6944224664
Λάρισα: Γιάννης Χατζηγιάννης 6972004219, Δημήτρης Ανδρεόπουλος 6974631069, Ιωνά Βιβή 6980766601, Bασίλης Παπαϊωάννου 6974247408,
Νάνης Δημήτρης 6946345130
Βόρεια Ελλάδα - Θεσσαλονίκη: Γιώργος Τσιομάλου 6976708281, Θάνος Γεωργιλάς 2310266669, Αναγνώστου Ζωή 6947688809, Μάριος van Voorthuizen 6934426618 - 6976711970
Δυτική Μακεδονία: Βασίλης Γκούμας 6932359738, Μανώλης Θεοδωρίδης 6974997266, Γιώργος Κιμπρικτσής 6978940442, Λίτσα Μυλωνά 6977727541